ریاضت یا ورزش در طب سنتی ایران اهمیت فراوانی دارد به طوریکه حکیم بوعلی سینا در کتاب قانون در بحث تدابیر مشترک، مهمترین تدبیر در تندرستی را در درجه نخست، ورزش کردن و سپس تدبیر غذا و تدبیر خواب میداند.
به گزارش روابط عمومي دانشكده طب سنتي، دستیار طب سنتی درباره فوايد ورزش گفت: ورزش حرارت ملایم پدید میآورد و مواد دفعی را روز به روز میگدازد و به طور منظم و مرتب آنها را از جای خود میلغزاند و به بیرون راندن آنها کمک میکند و نمیگذارد هر روز قسمتی باقی بماند و جمع شود و تأثیر بدی بگذارد.
دكترعليرضا زاهدي افزود: چنانچه گفتیم ورزش تولید حرارت می کند و بر اثر ورزش مفاصل، وترها، رباطها و عضلات محکم می شوند.
وی گفت: اندامها بر اثر ورزش برای پذیرش غذا آمادگی بیشتری پیدا می کنند زیرا مواد دفعی آنها دفع شده و جای غذا خالی مانده است.
اين دستيار طب سنتي در مورد ویژگیها و شرایط ورزش مناسب گفت: ورزش معتدل كه اعضا و حرارت غریزی را تقویت میكند آن است كه پوست سرخ و تنفس تند و باعث تعرق شود وهرگاه تندی نفس و تعریق افزایش باید ورزش را باید پایان داد زیرا سبب ضعف حرارت غریزی می شود.
وی با بیان اینکه انجام فعالیت ورزشی بلافاصله پس از غذا مضر است و همچنین ورزش در زمان گرسنگی نیز توصیه نمیشود، ادامه داد: بهترین اوقات ورزش، پس از خروج غذا از معده و كامل شدن هضم معده است.
دکتر زاهدی گفت: در افراد با مزاج گرم و خشك ورزشهای سنگین مضر است و باعث بروز بیماری میشود.
به گفته وی بهترین زمان ورزش، در فصل بهار نزدیك ظهر، در تابستان اول روز و در زمستان آخر روز است.
این دستیار طب سنتی گفت: شروع ورزش باید با حركات آهسته باشد و بهتدریج حركات سختتر شوند و به حدی برسد كه قوّت فرد ورزشكار میتواند تحمّل كند و سپس دوباره به تدریج آهستهتر شود تا فرد از ورزش باز ایستد.
وی گفت: در طب سنتی نیز دوش گرفتن پس از انجام فعالیت ورزشی توصیه شده است.
دكتر زاهدي فعالیت ورزشی را به دو نوع عام و خاص تقسیم بندی کرد و گفت: ورزش عام شامل تمام بدن و اعضای آن است و نفع آن به كل بدن میرسد مانند دویدن و كشتیگرفتن، ولی ورزش خاص مخصوص به عضو خاص است مانند وزنهبرداری برای دستها، آواز خواندن برای حنجره یا نگاه کردن به دورها یا چیزهای ریز برای چشمها.
اين دستيار طب سنتي، كاهش خطر ابتلا به بیماریهای کشنده مانند بیمارهای قلبی، سكته مغزی و سرطان، كنترل یا پیشگیری از ایجاد بسیاری از بیماریها، افزایش توانایی روانی، بهبود وضعیت خواب و افزایش انرژی، از بین رفتن افسردگی و كنترل اضطراب، كنترل وزن، افزایش خودباوری، بهبود ظاهر و سلامت را از آثار ورزش عنوان کرد.
وي در ادامه درباره رابطه ورزش با بیماری قلبی و عروقی عنوان كرد: ورزش باعث كاهش فشار خون میشود، همچنین از ایجاد پلاكهای كلسترول را كه باعث انسداد شریانها و افزایش خطر بروز سكته قلبی و مغزی میشوند، كاهش میدهد.
دكتر زاهدي رابطه ورزش و سرطان را اين گونه بيان كرد: ورزش از چاقی كه عامل مهمی در ابتلا به برخی انواع سرطان است، جلوگیری میكند و باعث افزایش سطح ایمنی بدن می شود.
به گفته وی ورزش آنزیمهای آنتیاكسیدان را كه سلولها را از آسیب رادیكالهای آزاد حفظ میكنند، فعال میكند.
زاهدي در مورد رابطه ورزش و دیابت گفت: انجام فعالیت ورزشی حساسیت به انسولین را افزایش میدهد، قند خون را كنترل میكند و چربی بدن را كاهش میدهد.
اين دستيار طب سنتي با بيان اين مسئله كه ورزش و افسردگي با هم رابطه اي دارند گفت: ورزش میتواند در پیشگیری از افسردگی كمك كند، گاهی ورزش میتواند به اندازه داروهای ضدافسردگی مؤثر باشد، اگرچه اثرش دیرتر ظاهر میشود.
دكتر زاهدي با بيان اين مسئله كه ورزش اثرات ذهنی و روانی دارد، گفت: از فواید كوتاهمدت آن می توان به افزایش هوشیاری، بهبود حافظه، بهبود عملكرد هوشی، افزایش خلاقیّت اشاره کرد و فواید درازمدت آن شامل كاهش افت عملكرد روانی و حافظه كوتاهمدت ناشی از افزایش سن یا بازگشت آنها به حد طبیعی است.