آیین ها در همگرایی آحاد یک ملت بسیار مهم هستند/ شعر یکی از بهترین ابزار ها در حفظ آیین هاست
روز شعر آیینی مصادف با اول ماه محرم است و به بزرگداشت محتشم کاشانی، شاعر نامدار مرثیه سرای اهل بیت، اختصاص دارد. این روز در تقویم ملی ایران به عنوان «روز ملی ادبیات آیینی و بزرگداشت محتشم کاشانی» از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگ عمومی ثبت شده است.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ابیات و ترکیببند کمالالدین علی محتشم کاشانی در رثای ماندگارترین حماسه تاریخ از تاثیرگذارترین اشعار سروده شده در باره واقعه کربلاست که در آن، بزرگی ظلم و ستم صورت گرفته نسبت به اهل بیت پیامبر(ص)، به شیواترین شکل ممکن به نظم درآمده است. مرثیه جاودانه محتشم کاشانی در سوگ حسین (ع) که با این بیت شروع میشود:
باز این چه شورش است که در خلق عالم است / باز این چه نوحه و چه عزا و چه ماتم است
از این دست مرثیه های آشنا در ادبیات فارسی با مضامین بلند مذهبی و حماسی کم نداریم، از این مرثیه فواد کرمانی که :
دشمنت کشت ولی نور تو خاموش نشد/ آری آن جلوه که فانی نشود نور خداست
تا این شعر معروف قادر طهماسبی که:
کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود
مفاهیم و مضمامینی که شورای عالی انقلاب فرهنگی را در ۱۸ خرداد ماه سال۱۴۰۰ متقاعد کرد که روز اول محرم به عنوان "روز ملی ادبیات آیینی و بزرگداشت محتشم کاشانی" مصوب و این روز از سوی رئیس جمهور و رئیس این شورا به منظور درج در تقویم رسمی کشور ابلاغ شود. به همین بهانه پای صحبت دکتر باقر امیر حیدری شاعر عضو هیات علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی کرمان نشسته ایم.آنچه که در ادامه می خوانید بخشی از محتوای صدای ارسالی او به تحریریه روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان است:
شورای فرهنگ عمومی کشور امروز را روز ادبیات آیینی نامگذاری کرده است آیینها دستهای از کردارها و گفتارها هستند، که بر پایه اندیشهها و پندارهای شکل گرفتهاند که ریشه در تاریخ تاریخ دارند و در بسیاری از موارد به اسطوره نیز پیوند میخورند.آیین ها از جمله عناصر مهم هویت اقوام و ملل محسوب میشوند، از یک سو معرف هویت آنان و از سوی دیگر باعث
همگرایی آحاد آن قوم و قبیله یا ملت و نهایتاً پایایی آنان در طول قرون و اعصار و تاب آوری آنها در بحرانها و بازتوانی آنها در شرایط پسا بحران میشوند.
امیرحیدری افزود:میراث نامحسوس یا Intangible Heritage موضوعی است که مورد پیگیری مستمر دولتهاست، آن ها پیوسته برای ثبت و پاسداشت آیینهای خود می کوشند.
در ادامه این شاعر عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان گفت: شعر یکی از بهترین ابزارهاست، چرا که ضمن حفظ محتوا آن را چنان با خشت خشت واژهها و ساروج وزن و قافیه و آرایههای مختلف در میآمیزد که تندباد حوادث و تغییرات اجتماعی و سیاسی کمتر یارای تغییر آن را دارد.در طول تاریخ شاعران بسیاری از کشور ما به این مهم پرداختهاند که شاعر شهیر هم وطن ما فواد کرمانی و دیگرانی همچون محتشم کاشانی و عمان سامانی از سرآمدان آنها هستند. کما اینکه پایان بند بسیاری از مراسم مذهبی این بیت مشهور فواد کرمانی است که دشمنت کشت ولی نور تو خاموش نشد آری آن جلوه که فانی نشود نور خداست و این خود برگردان آن آیه از قرآن است که :يُرِيدُونَ أَنْ يُطْفِئُوا نُورَ اللَّهِ بِأَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يُتِمَّ نُورَهُ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ (کافران میخواهند که نور خدا را با دهانشان (به نَفَس تیره و گفتار جاهلانه خود) خاموش کنند و خدا نگذارد تا آنکه نور خود را در منتهای ظهور و حد اعلای کمال برساند هر چند کافران ناراضی و مخالف باشند)
امیرحیدری در پایان گفت: اهمیت دارد دو نکته را در باب پاسداشت و کارکرد شعر در حمایت از آیینها متذکر شوم، یکی اینکه باور داشته باشیم که آیینها میراث بشری هستند لذا تزاحم و ستیز بین آیینها پدیده مطلوبی نیست و شاید بتوان گفت که بهتر آن است که ادیبان و شعرا به تحکیم درون آیینی بپردازند تا خدای نکرده به ستیز و پرخاش و فرسایش بینا آیینی و نکته دیگر اینکه در غنیسازی درون آیینی مبالغه و بازآفرینی افراد و اشخاص من جمله ذکر قیافه و اندام و ویژگیهای شخصی چندان اهمیتی ندارد و پرداختن به شخصیت و ارزشهای فردی گروهی بسیار مهم است. /انتهای پیام- صادق امیری