رئیس مرکز بهداشت شهرستان کرمان در خصوص تعریف خودمراقبتی گفت: خودمراقبتی مجموعه ای از اعمال اکتسابی، آگاهانه و هدفدار است که فرد برای خود و خانواده انجام می دهد تا بتواند از لحاظ جسمی، روانی واجتماعی سالم بماند.
به گزارش روابط عمومی مرکز بهداشت شهرستان کرمان، دکتر سعداله رضازاده افزود: در خود مراقبتی فرد میتواند بیماریهای خود را مدیریت و پیشگیری کند که این فرایند در تمام دوران و موقعیتهای زندگی مطرح و ارتقاء پیدا میکند و این سلامت محصول مشترک دولت و ملت است.
وی با بیان اینکه در جامعه افراد نیازمند برخورداری از سواد سلامت هستند؛ گفت: سواد سلامت یعنی میزان ظرفیت و توانایی هر فرد برای کسب درک و فهم اطلاعات و مطالب مربوط به سلامتی و به کارگیری آنها در جهت حفظ و ارتقاء سلامت خود، خانواده و جامعه است.
رئیس مرکز بهداشت شهرستان کرمان در زمینه چگونگی اجرای برنامه خود مراقبتی در کشورگفت: ابلاغ برنامه ملی خودمراقبتی به عنوان پنجمین برنامه ملی تحول سلامت در حوزه بهداشت، طراحی و بستههای خودمراقبتی از سال 1394 برای اجرا ابلاغ شد.
وی افزود: این بستهها شامل ناخوشیهای جزئی، خطرسنجی بیماریهای قلبی عروقی، سرطانها، سبک زندگی سالم است که در نظام سلامت (مراکز جامع سلامت شهری و روستایی، پایگاههای بهداشتی) در حال اجرا است.
دکتر رضازاده بیان کرد: خود مراقبتی در دسته خود مراقبتی فردی، اجتماعی، سازمانی و گروههای خودیار تعریف می شود.
وی ادامه داد:خود مراقبتی فردی از طریق سفیران سلامت خانواده و داوطلبان سلامت محله و سفیران سلامت دانش آموزی، دانشجویی، طلبه و گروههای خودیار انجام و ارتقاء مییابد.
وی در خصوص چگونگی جذب سفیران سلامت گفت: سفیران سلامت یکی از اعضای خانواده ترجیحا مادر خانواده است،که حداقل 8 کلاس سواد (در مناطق روستایی 5 کلاس سواد)دارند و داوطلبانه مسئولیت انتقال مطالب آموخته شده در حوزه سلامت را به اعضاء خانواده خود دارند و این افراد داوطلبانهو بدون هیچ چشم داشت مالی ، آمادگی خود را در انتقال مطالب آموخته شده در حوزه بهداشت را به تعداد 5 الی 20 خانوار اعلام میکنند.
رئیس مرکز بهداشت شهرستان کرمان ضمن بیان اینکه برنامه داوطلبان سلامت از سال 1370 اجرایی شده افزود؛ جلسات آموزشی برای کسب آگاهی و مهارتهای بهداشتی و بستههای خودمراقبتی هفته ای یک ساعت به صورت منظم در مراکز و پایگاههای بهداشتی توسط مراقبان سلامت و بهورزان برگزار میشود.
او در تعریف گروههای خودیار، خودمراقبتی سازمانی و خودمراقبتی اجتماعی گفت:
گروههای خودیار: فرایندی خودجوش هستند که در آن افرادی که آرمان و هدف مشترکی دارند به هم کمک میکنند تا سلامتیشان ارتقاء پیدا کند و از تاثیر بیماری و آسیب کاسته شود. آموزشهایی که در این گروهها ارائه میشود شامل خودمراقبتی در سرطانها، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت و عوامل خطر بیماریها است.
وی در مورد خودمراقبتی سازمانیگفت: برای پیشبرد اهداف سلامت کارکنان سازمان، با همکاری آن سازمان و نظام سلامت طرحها اجرا و ارزیابی میشود و در خود مراقبتی اجتماعی: فرایندی مشارکتی و فعال برای ارتقاء سلامت یک جامعه توسط گروهی از شهروندان و همکاران نظام سلامت طراحی، اجرا و ارزیابی میشود.
وی افزود: امروزه سطح سواد سلامت مردم نسبت به بیماریهای واگیر افزایش پیدا کرده به همین دلیل بیماریهای واگیر کاهش چشمگیری نسبت به بیماریهای غیرواگیر پیدا کرده به دنبال آن مرگ و میر ناشی از آن نیز کاهش یافته است.
وی ادامه داد:عواملی از جمله سبک زندگی، افزایش امید به زندگی، عوامل محیطی ، ژنتیکی، اقتصادی و اجتماعی منجر به افزایش شیوع بیماریهای غیر واگیر نسبت به بیماریهای واگیر شده است
به دنبال این عوامل وزارت بهداشت برآن شد در سال 1394 از طریق تهیه بستههای خودمراقبتی که شامل سبک زندگی سالم، ناخوشیهای جزیی، خطرسنجی قلبی عروقی، سرطانها و بسته هرخانه یک پایگاه بهداشت در سطح مراکز و پایگاهها و خانه های بهداشت و دسترسی آسان مردم به این مطالب در جهت افزایش سطح سلامت جامعه در این خصوص اقدام نماید و این برنامه اجرایی شود.