به گزارش روابط عمومی دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی دانشگاه، هدی رمضانی‌فر دانشجوی دکتری تخصصی کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی و فردی که حائز رتبه یک دانشگاه در کنکور مقطع دکتری ۱۴۰۱ و رتبهٔ چهارم کشوری و معدل برتر برای دو نیم‌سال متوالی است، به معرفی رشته تحصیلی کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی پرداخت و گفت: کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی یکی از شاخه‌های تخصصی و پویا در علم اطلاعات است که نقش مهمی در پشتیبانی از آموزش، پژوهش و خدمات درمانی ایفا می‌کند. این حوزه با گردآوری، سازمان‌دهی، تحلیل و دسترس‌پذیرکردن منابع علمی و اطلاعات سلامت، زمینه‌ساز تصمیم‌گیری آگاهانه پزشکان، پژوهشگران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت است.

رمضانی‌فر،  با تشریح مولفه‌ها، شاخص‌ها و الزامات این کتابخانه‌ها، تأکید کرد: فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء و پردازش زبان طبیعی تحول اساسی در ارائه داده‌های علمی و بالینی ایجاد می‌کنند و کتابخانه‌های علوم پزشکی را از نقش صرفاً نگهدارنده منابع به مرکز تحلیل و تولید دانش تبدیل می‌کنند. همچنین وی آینده رشته را فناورانه، داده‌محور و میان‌رشته‌ای می‌بیند و برای دانشجویان توصیه‌هایی برای تقویت مهارت‌های فناورانه و نگاه آینده‌نگر مطرح کرد.

وی در ادامه به نقش فناوری در حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی اشاره کرد و گفت: فناوری نقش بنیادی و تحول‌آفرین در این زمینه دارد. در واقع فناوری نه تنها ابزار بلکه زیربنای تحول در ماهیت خدمات اطلاع‌رسانی پزشکی است. امروز فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، اینترنت اشیاء، پردازش زبان طبیعی و … به کتابداران و متخصصان اطلاع‌رسانی این امکان را می‌دهد که داده‌های علمی و بالینی را به صورت هوشمندانه سازمان‌دهی و تحلیل کنند؛ خدمات شخصی‌سازی‌شده و پیش‌بینانه ارائه دهند و به پزشکان و پژوهشگران در بازیابی اطلاعات دقیق و مبتنی بر شواهد کمک کنند.

وی افزود: فناوری موجب تغییر نقش کتابداران پزشکی نیز شده است. آنان دیگر تنها گردآورنده یا فهرست‌نویس منابع نیستند؛ بلکه به عنوان تحلیل‌گر داده، مشاور پژوهشی و تحلیل‌گر یادگیری الکترونیک شناخته می‌شوند.

این دانشجوی دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی در توضیح هدف پژوهش دکتری خود در حوزه کتابداری گفت: هدف پژوهش من، ارائه یک الگوی مفهومی برای کتابخانه هوشمند پزشکی است. ما در این پژوهش به دنبال شناسایی مولفه‌ها، شاخص‌ها و الزامات کتابخانه هوشمند در حوزه پزشکی هستیم تا چارچوبی نظری و کاربردی برای تحول کتابخانه‌های علوم پزشکی فراهم کنیم.

وی به نقش فناوری‌های نوظهوری چون هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، مکان‌داده و سامانه‌های تصمیم‌یار و تأثیر آن بر کتابخانه‌ها اشاره و تصریح کرد: این فناوری‌ها موجب شده است نقش کتابخانه‌ها از محل نگهداری منابع به مرکز تحلیل و تولید دانش تغییر کند. از این رو، با بررسی‌هایی که انجام دادیم، احساس نیاز به یک مدل جامع و بومی برای حرکت به سمت هوشمندسازی کتابخانه داریم. از این رو تلاش داریم الگویی مفهومی طراحی کنیم که ابعاد مختلف فنی، سازمانی، انسانی و خدماتی کتابخانه هوشمند پزشکی را دربرگیرد.

هدی رمضانی‌فر در توصیف آینده حوزه کتابداری و اطلاع‌رسانی گفت: آینده این رشته بدون تردید، آینده‌ای فناورانه، داده‌محور و میان‌رشته‌ای است. این حوزه در حال گذار از نقش سنتی مدیریت منابع به نقش راهبردی مدیریت دانش و داده است. در کتابداری نوین مرز میان فناوری و خدمات اطلاعاتی برداشته شده است و کتابخانه‌های پزشکی با استفاده از سامانه‌های مدیریت دانش، پایگاه‌های اطلاعاتی هوشمند، چت‌بات‌های پاسخگو و پلتفرم‌های دیجیتال تجربه‌ای کارآمدتر و کاربردی‌تر در دسترسی به اطلاعات علمی فراهم می‌آورند. بطور خلاصه آینده این رشته متعلق به کسانی است که بتوانند دانش اطلاعاتی را با فن آوری و تحلیل داده پیوند بزنند. یک کتابدار پزشکی موفق در آینده باید فهم عمیقی از نیازهای اطلاعاتی سلامت داشته باشد و هم توانایی استفاده ازفن آوری برای پاسخ به نیاز ما.

وی در پایان به دانشجویان رشته کتابداری و کتابداران توصیه کرد: همواره نگاه آینده‌نگر و نوآورانه داشته باشند و با توجه به تأثیرپذیری رشته کتابداری پزشکی از فناوری‌های نوین، مهارت‌های فناورانه و داده‌محور خود را تقویت کنند؛ نگاه میان‌رشته‌ای داشته باشند؛ دانش خود را با شرکت در کارگاه‌ها، کنفرانس‌ها و مطالعه جدیدترین پژوهش‌ها به‌روز نگه دارند؛ به دنبال راهکارهایی هوشمند برای پاسخ‌گویی به نیازهای کاربران باشند و در نهایت فرهنگ مشارکت و دسترسی آزاد به اطلاعات را تقویت کنند.