به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، این طرح تحقیقاتی پایش وضعیت سلامت 600 نفر نابینایان و کم بینایان کرمان را بررسی کرده است، این طرح از سال 1404 آغاز شده و تا پنج سال ادامه دارد.

دکتر خاکساری، مسئول تیم علمی مطالعه سلامت نابینایان و کم‌بینایان  گفت: این مطالعه به دنبال شناسایی ارتباط بین نابینایی و بروز بیماری‌های سیستمیک مانند دیابت، چاقی، اختلالات خواب، افسردگی و اضطراب است.

دکتر محمد خاکساری، اظهار داشت: این مطالعه همگروهی (کوهورت) با حمایت سازمان بهزیستی استان کرمان، بیمه سلامت و بیمه تأمین اجتماعی اجراست.

وی با استناد به آمار جهانی مبنی بر ابتلای بیش از یک میلیارد نفر به اختلالات بینایی در جهان که از این تعداد ۴۳ میلیون نفر کاملاً نابینا هستند و ۹۰ درصد آنان در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند، افزود: رشد جمعیت سالمند، شیوع اختلالات بینایی را افزایش داده است و مطالعات نشان می‌دهد بین نابینایی و سلامت سیستمیک بدن ارتباط مستقیمی وجود دارد.

وی عواملی مانند رژیم غذایی ضعیف، استعمال دخانیات، کم‌تحرکی، تعاملات اجتماعی پایین و دسترسی محدود به شبکه‌های بهداشتی را از دلایل بروز اختلالات سیستمیک در افراد نابینا برشمرد و گفت: بر اساس گزارش‌ها، ۷۶ درصد از نابینایان دچار اختلال خواب هستند که این عامل خود می‌تواند منجر به بروز بیماری‌های عصبی و متابولیک شود.

دکتر خاکساری با اشاره به نقش عوامل محیطی و جغرافیایی در بروز اختلالات بینایی، خاطرنشان کرد: عواملی مانند آلودگی هوا، شدت نور، شرایط اقلیمی و حتی آناتومی چشم در مناطق مختلف می‌توانند در شیوع نابینایی مؤثر باشند. همچنین نابینایی می‌تواند عوارضی نظیر افسردگی، اضطراب، دیابت، چاقی، بلوغ زودرس و حتی افزایش خطر سقوط، تصادفات و مرگ ناگهانی را به همراه داشته باشد.

دکتر خاکساری تصریح کرد: تلاش می‌کنیم با شناسایی تغییرات در سبک زندگی و سلامت این افراد طی پنج سال، مداخلات مؤثری برای بهبود شرایط زندگی آنان طراحی کنیم و در نهایت بتوانیم روند پیشرفت بیماری‌های مرتبط با نابینایی را کاهش دهیم.

رئیس پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به نتایج اولیه این مطالعه بزرگ در حوزه سلامت نابینایان و کم‌بینایان، از شیوع بسیار بالای اختلالات خواب و اضطراب در این جامعه خبر داد.

دکتر علی‌اکبر حق‌دوست با ارائه گزارشی از روند اجرای فاز اول یک طرح تحقیقاتی در زمینه سلامت نابینایان، ضمن قدردانی از همکاری نهادهای مختلف، گفت: در این مطالعه با حمایت موسسه خیریه نگاه آفتاب مهر و مشارکت بهزیستی و دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شد.

وی با بیان اینکه این آمار در مقایسه با جامعه عمومی که حدود ۲۰ درصد است و حتی آمار جهانی در میان نابینایان که ۳۰ تا ۴۰ درصد گزارش شده، بسیار تکان‌دهنده است، افزود: اگر بتوانیم با مداخلات ساده، مشکل خواب این عزیزان را برطرف کنیم، بهبود چشمگیری در کیفیت زندگی، کنترل فشار خون، چربی و سایر اختلالات متابولیک آن‌ها ایجاد خواهد شد.

رئیس پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، همچنین از کمبود شدید ویتامین D در نمونه‌های مورد بررسی خبر داد و گفت: بسیاری از شرکت‌کنندگان سطح ویتامین D نزدیک به صفر داشتند که ناشی از عدم دریافت نور کافی خورشید و مشکلات تغذیه‌ای است. این مسأله ضرورت توجه ویژه به سلامت عمومی نابینایان را نشان می‌دهد.

وی با قدردانی از همراهی مؤسسه نگاه آفتاب مهر در تأمین هزینه‌های مازاد طرح، از اختصاص یک دستگاه فریزر مجزا برای نگهداری نمونه‌های بیولوژیک این پژوهش خبر داد و از همکاری معاونت بهداشتی وزارت بهداشت و دانشگاه در این زمینه تشکر کرد.

دکتر حق‌دوست با بیان اینکه این طرح صرفاً یک مطالعه تحقیقاتی نیست، بلکه در قالب (پژوهش عملی) طراحی شده است، تأکید کرد: هدف نهایی این پروژه، خدمت‌رسانی مؤثر به جامعه هدف است. شناسایی مشکلات و پیگیری برای رفع آن‌ها، از ارزش‌های افزوده این کار به شمار می‌رود.

رئیس پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت با اشاره به برنامه‌های آینده این طرح، خواستار تداوم حمایت‌های مالی و معنوی شرکای طرح شد و گفت: کار ما تازه شروع شده و برای پیگیری مستمر وضعیت سلامت این افراد در فاز غیرفعال (پسیو) نیازمند تماس‌های منظم ماهانه و جلب اعتماد جامعه هدف هستیم.

 معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز  با اشاره به اهمیت مطالعه بزرگ سلامت‌محور در جامعه نابینایان و کم‌بینایان استان، گفت: این مطالعه از نوع کوهورت (همگروهی) بوده و بالاترین سطح شواهد علمی را برای سیاستگذاری در حوزه سلامت این قشر فراهم می‌کند.

دکتر حمید شریفی اظهار داشت: آنچه این مطالعه را متمایز می‌کند، گردهم آمدن ارکان مختلف شامل دانشگاه علوم پزشکی، موسسه خیریه نگاه آفتاب مهر، بیمارستان مهرگان، سازمان بهزیستی و معاونت بهداشتی دانشگاه در کنار یکدیگر برای رسیدن به یک هدف مشترک است.

معاون تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی کرمان با تأکید بر اینکه این مطالعه از نوع کوهورت (همگروهی) است که بالاترین سطح شواهد در مطالعات توصیفی به شمار می‌رود، خاطرنشان کرد: این طرح می‌تواند در بلندمدت ادامه یابد و حتی نسل‌های بعدی خانواده‌های نابینایان را نیز تحت پوشش قرار دهد تا مشخص شود فرزندانی که در خانواده‌های دارای عضو نابینا زندگی می‌کنند، از نظر بیولوژیک و فیزیولوژیک چه تفاوت‌هایی با دیگران دارند.

وی در ادامه به لزوم تداوم این مطالعه در افق پنج ساله و پس از آن اشاره کرد و گفت: امیدواریم این طرح مانند مطالعات بزرگ دنیا که گاه تا چند دهه ادامه می‌یابند، تداوم داشته باشد و بتوانیم بر اساس نتایج آن، مداخلات مؤثری برای کاهش اضطراب، افسردگی و اختلالات خواب در جامعه نابینایان طراحی کنیم.

دکتر علیرضا وحید زاده مدیرکل بهزیستی استان کرمان، با استقبال از پیشنهاد برگزاری جلسات مشترک با دستگاه‌های اجرایی، بر آمادگی این نهاد برای همکاری در زمینه طرح‌های مرتبط با افراد دارای معلولیت به‌ویژه نابینایان تأکید کرد.

وی با بیان اینکه بهزیستی به عنوان متولی مراقبت‌های اجتماعی، در زمینه اجرایی‌سازی طرح‌ها سابقه قوی ندارد، گفت: ما از هر پنجره‌ای که برای همکاری باز شود استقبال می‌کنیم و نگاه ما به آینده، نگاهی مؤثر و باز است.

دکتر وحید زاده افزود: خدمات فعلی به افراد دارای اختلال بینایی عمدتاً در حوزه کمک‌های توان‌بخشی و حمایتی خلاصه می‌شود و برای مباحث بنیادین و اجرایی هنوز تضمینی اندیشیده نشده است که جای تأسف دارد.

مدیرکل بهزیستی استان کرمان با اشاره به ظرفیت‌های موجود در استان، از دستگاه‌های اجرایی خواست تا برای بهره‌مندی از توانمندی‌های این نهاد در طرح‌های مرتبط با جامعه هدف، سهمی مشخص تعریف کنند.

وی تصریح کرد: هر جا که احساس کنید حضور ما می‌تواند مؤثر و گره‌گشا باشد، به عنوان دستگاهی متولی در حوزه آمار و پشتیبانی افراد دارای معلولیت، آماده همکاری هستیم.

وی در پایان خاطرنشان کرد: این نگاه تنها محدود به افراد دارای اختلال بینایی نیست و همه گروه‌های دارای معلولیت نیازمند مطالعاتی در این سطح هستند تا بتوان برای آینده آن‌ها برنامه‌ریزی مؤثرتری انجام داد.

 دکتر علی شریفی، مدیر گروه چشم‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز در این نشست با ارائه آماری از فرآیند غربالگری شرکت‌کنندگان،  گفت و با اشاره به آمار ۲.۲ میلیارد نفری سازمان بهداشت جهانی از مبتلایان به مشکلات بینایی در جهان، خاطرنشان کرد: حدود یک میلیارد نفر از این افراد به دلیل عدم دسترسی به امکانات درمانی دچار نابینایی هستند، در حالی که بسیاری از علل نابینایی مانند گلوکوم، تروما و بیماری‌های سیستمیک قابل پیشگیری یا درمان هستند.

در این مراسم از برگزار کنندگان و دست اندکاران این طرح تحقیقاتی با اهدای لوح قدردانی شد.