به مناسبت گرامی‌داشت روز استاد و تجلیل از مقام والای معلم، روابط عمومی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، گفت‌وگویی صمیمی و در عین حال رسمی با جناب آقای دکترعلی طالبیان از اساتید پیشکسوت و برجسته‌ی رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی در دانشکده مدیریت و اطلاع‌رسانی این دانشگاه انجام داده است. ایشان طی سال‌های متمادی با حضور فعال در عرصه‌های آموزشی، پژوهشی و اجرایی، نقش مؤثری در تربیت نسل‌های متعدد از دانشجویان و ارتقای سطح خدمات اطلاع‌رسانی سلامت در کشور ایفا کرده‌اند.

در این مصاحبه، استاد ضمن مرور مسیر حرفه‌ای خود از آغاز ورود به دنیای کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی تا جایگاه کنونی، به تشریح تحولات این حوزه، چالش‌های آموزش عالی در زمینه اطلاع‌رسانی سلامت، نقش فناوری‌های نوین در آموزش و پژوهش، و نیز توصیه‌هایی صریح و دلسوزانه برای دانشجویان و اساتید جوان می‌پردازند. آنچه در ادامه می‌خوانید، حاصل این گفت‌وگو به مناسبت روز استاد در دانشگاه علوم پزشکی کرمان است.

جناب استاد، اگر اجازه بدهید از ابتدا شروع کنیم؛ چه انگیزه‌ای باعث شد ورود به رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی و مسیر استادی در دانشگاه را انتخاب کنید، و نخستین روز تدریس خود را چگونه به خاطر دارید؟ ابتدا از روابط عمومی دانشکده برای انجام این مصاحبه تشکر می کنم . من از سال 1364 تا 1367 در آموزش و پرورش کرمان شیمی تدریس می کردم . سال 1367 زمانی که در دانشگاه علوم پزشکی مشغول به کار شدم با معرفی معاون آموزشی و پژوهشی وقت دانشگاه با این رشته آشنا شدم و در آزمون کارشناسی ارشد این رشته شرکت کردم و پس از فراغت از تحصیل درسال 137۱، مسیر معلمی را در دانشگاه و این رشته ادامه دادم . 

در طول سال‌های فعالیت علمی و آموزشی، شاهد چه تغییراتی در دانشجویان، فضای دانشگاه و حوزه کتابداری پزشکی بوده‌اید؟ به نظر شما این تغییرات چه پیامدهایی برای آینده رشته دارند؟ تاثیر فن آوری اطلاعات و ارتباطات در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی بسیار زیاد بوده و این باعث شده حیطه فعالیت دانشجویان و حرفه مندان این رشته از فضای فیزیکی به عنوان کتابخانه، به مراکز علمی و پژوهشی گوناگون حوزه سلامت گسترش یابد. از جمله به مراکز علم سنجی، مراکز تحقیقاتی و انتشاراتی و اطلاع رسانی به عنوان کارشناس پژوهشی و علوم اطلاعات، شرکت های تولید محتوای دیجیتال در حوزه سلامت و اخیرا در مواردی در بیمارستان ها به عنوان کتابدار بالینی، بطور کلی با گسترش اکو سیستم اطلاعات سلامت، فیلدهای تخصصی و حرفه ای این رشته افزایش یافته است.

با توجه به تجربه ارزشمندتان، از دیدگاه شما یک استاد موفق در حوزه اطلاع‌رسانی سلامت باید چه ویژگی‌ها و توانمندی‌هایی داشته باشد تا نقش مؤثری در تربیت نسل آینده متخصصان ایفا کند؟ علاوه بر ویژگی های عمومی که یک معلم باید داشته باشد که می توان آن را در اخلاق مداری از جمله اخلاق فردی، حرفه ای، آموزشی و پژوهشی خلاصه کرد؛ تلاش مداوم در ارتقای سطح سواد اطلاعاتی خود و جامعه مخاطب، از ویژگی ها و توانمندی های حرفه مندان و معلمین این رشته باید باشد.

آیا خاطره یا تجربه‌ای از دوران کاری‌تان وجود دارد که برایتان ماندگار و الهام‌بخش بوده باشد؟ لطفاً اگر ممکن است یکی از آن لحظات خاص را با ما در میان بگذارید. خاطره خاصی در ذهن ندارم . اما به عنوان یک تجربه و اندوخته سالهای معلمی، تلاش کردم در امر آموزش اگر مطلب نظری می خواهم آموزش بدهم ابتدا ابعاد مختلف آن را مطالعه و بررسی کرده و به درک کافی از آن برسم و اگرجنبه عملی داشته، ابتدا خود تا حد امکان آن را انجام دهم بعد آموزش را شروع کنم . تا مصداق این بیت شعر واقع نشوم :

ذات نایافته از هستی، بخش                                                                              کی تواند که شود هستی بخش

تحول دیجیتال و ظهور فناوری‌های نو مانند هوش مصنوعی، داده‌کاوی و سیستم‌های اطلاعات سلامت، چه تأثیری بر شیوه‌های آموزش و پژوهش در رشته کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی داشته است؟ مانند اغلب رشته های دیگر، جنبه تعاملی آموزش را افزایش داده و باعث اثربخش تر شدن روش های نوین آموزش شده است . البته باید از آسیب های جزئی آن هم آگاه بود.

اگر بخواهید به دانشجویان امروز این رشته یک توصیه کلیدی داشته باشید، که بتواند راهنمای مسیر علمی و حرفه‌ای آنان باشد، آن توصیه چیست؟ روحیه پرسش گری و درک عمیق از مطالب را در خود ایجاد و گسترش دهید . تا بتوانید از امکانات آموزشی و پژوهشی موجود از جمله اساتید خود حداکثر بهره را ببرید.

در پایان، به مناسبت روز استاد، دوست دارید چه پیامی برای همکاران، دانشجویان و جامعه علمی کشور بیان فرمایید؟ آرزوی موفقیت و شادکامی برای همه بزرگواران دارم

در پایان این گفت‌وگوی ارزشمند، ضمن قدردانی صمیمانه از جناب آقای دکترطالبیان  برای به اشتراک گذاشتن تجربیات گران‌بها و دیدگاه‌های روشنگرانه خود، جای دارد بار دیگر فرا رسیدن روز استاد را به ایشان و تمامی اساتید ارجمند دانشگاه علوم پزشکی کرمان و جامعه علمی کشور تبریک و تهنیت عرض نماییم. امید است چراغ راهنمایی اساتید دلسوز، همواره روشنگر مسیر پیشرفت و تعالی دانشجویان و نظام آموزش عالی کشور باشد