تحلیل ۱۱ ساله مرگهای ناشی از سوانح ترافیکی در کمیته فنی سلامت و ایمنی دانشگاه علوم پزشکی کرمان/ تأکید بر سیاستگذاری دادهمحور و مداخله فوری در نقاط حادثهخیز
جلسه «کمیته فنی سلامت و ایمنی ترافیک » با حضور رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی استان، رئیس گروه حملونقل و ترافیک دفتر فنی استانداری کرمان، رئیس اورژانس پیشبیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه و جمعی از مدیران و کارشناسان دانشگاه، ادارات راهداری و حمل و نقل جاده ای و شهرداری، روز دوشنبه ۲۰ مهرماه در محل دفتر ریاست دانشگاه علوم پزشکی کرمان برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه عمومی پزشکی کرمان، در ابتدای نشست، رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی استان و جانشین رئیس دانشگاه در امور ستادی با هشدار نسبت به از دست رفتن سرمایه انسانی جوان در سوانح ترافیکی، مدیریت مرگهای ناشی از تصادفات را از ارکان حیاتی ارتقای امید به زندگی دانست.
دکتر صافیزاده با ارائه گزارش تحلیلی برگرفته از ثبت علل مرگومیر در بازه زمانی سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ در حوزه تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی کرمان اظهار داشت: بررسی روندهای مرگ نشان میدهد علیرغم کاهش نسبی تلفات در مقطع شیوع کرونا (سال ۱۳۹۹)، سیر تلفات سوانح رانندگی روندی افزایشی و نگرانکننده دارد.
وی با تشریح ابعاد مرگهای زودرس افزود: بیش از ۹۰ درصد فوتشدگان حوادث ترافیکی سنی زیر ۷۰ سال داشتهاند و به ازای هر قربانی تصادفات، به طور میانگین ۳۷ سال از دست رفته عمر محاسبه میشود. این آمار نشاندهنده ابعاد سنگین خسارات جبرانناپذیر به نیروی مولد و جوان جامعه است، بهگونهای که نزدیک به نیمی از جانباختگان در بازه سنی ۱۱ تا ۴۰ سال و اوج آن در رده سنی ۲۱ تا ۳۰ سال قرار دارند.
دکتر صافیزاده با اشاره به اختصاص ۷۷.۴ درصد فوتیها به مردان، به آسیبپذیری خاص در جادههای برونشهری و حریم ورودی شهرها اشاره کرد و گفت: شاخص امید به زندگی مستقیماً از مرگهای اختصاصی سنی تأثیر میپذیرد. چنانچه دستگاههای متولی بتوانند مرگهای ناشی از حوادث ترافیکی را با مدیریت علمی کنترل کنند، شاخص امید به زندگی در استان دستکم یک تا دو سال ارتقا خواهد یافت.
رئیس اورژانس پیشبیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی کرمان، با انتقاد از خلأ دادههای مستمر و بهروز از سوی برخی مراجع از جمله پزشکی قانونی در تحلیل علمی تصادفات تصریح کرد: کارگروه تحلیل تصادفات نباید صرفاً به ثبت محل و شمارش رخدادها محدود شود، بلکه تحلیل خطای انسانی، کیفیت خودروها و عوامل محیطی نیازمند دادههای شفاف تمام دستگاههاست تا بتوان مداخلات کارآمد طراحی کرد.
دکتر خادمی، افزود: وضعیت تردد موتورسیکلتسواران فاقد کلاه ایمنی در معابر شهری بحرانی است. تجربه کلانشهرهایی مانند تهران نشان داد که همزمان با الزامات سلبی و ساماندهی تردد، باید الزام کارخانههای سازنده به ارائه کلاه استاندارد و ایجاد سازوکارهای قانونی با همراهی دستگاه قضایی پیگیری شود.
رئیس اورژانس پیشبیمارستانی، همچنین بر تفاوت الگوهای ترافیکی در شهرستانهای مختلف تأکید کرد و نسخهپیچیهای یکسان استانی را ناکارآمد دانست.
در ادامه، رئیس گروه حملونقل و ترافیک استانداری کرمان، با نقد رویکردهای سنتی و سلیقهای در معرفی نقاط حادثهخیز اظهار داشت: بر اساس بخشنامه مصوب شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور و رویکرد هدفگذاری کاهش سالانه ۱۰ درصدی تلفات، رویکرد شناسایی و اولویتبندی از "نقطه" به "مقطع پرتصادف" تغییر یافته است.
مهندس پدرام رجبزاده، ادامه داد: در همین راستا، طرح پژوهشی مشترکی با دانشگاه شهید باهنر بر پایه تلفیق دادههای تصادفات، اورژانس و پلیس در شهر کرمان انجام شد تا شاخصگذاری و مداخله بر مبنای متدهای روز دنیا باشد، نه صرفاً گزارشهای ایستگاهی پلیس و همچنین با متمرکز شدن بودجههای ایمنسازی در معاونت حملونقل شهرداری، موانع اجرایی مناطق برای اصلاح هندسی تقاطعها برطرف شده است.
رئیس گروه حملونقل ترافیک دفتر فنی استانداری با ابراز نگرانی از سهم بالای ۵۰ درصدی عابران پیاده در تلفات معابر بزرگراهی شهر کرمان، خواستار اجرای قاطعانه مصوبات ایمنسازی از جمله مسدودسازی عرضی و فنسکشی رینگ بزرگراهی با پشتوانه مراجع قضایی و اجرایی شد.
در بخش دیگری از جلسه، علی رستگاریفر رئیس اداره حوادث و هماهنگی اورژانس و EOC دانشگاه نیز با اشاره به برگزاری دورههای آموزشی سلامت و ایمنی ترافیک گزارش داد: در ششماهه نخست سال جاری نزدیک به ۲ هزار نفر و در سال گذشته بالغ بر ۵ هزار و ۷۰۰ نفر از گروههای هدف، آموزشهای امداد اولیه، احیای قلبیریوی (CPR) را دریافت کردهاند.
در پایان این نشست، ضمن بررسی تجارب راهاندازی پیست موتورسواری در شهرستان رفسنجان و پیگیری اخذ اراضی ملی جهت احداث پیست استاندارد در شهر کرمان، اعضا بر لزوم انتقال ایمن و مدیریتشده وسایل نقلیه ورزشی به محل پیستها (با یدککش یا وانت) و ممانعت قاطع از تردد بدون مجوز آنها در شریانهای اصلی شهر تأکید کردند.
همچنین بهمنظور رفع خلأهای آماری و ایجاد زبان مشترک در تحلیل سوانح، مقرر شد نشست تخصصی و هماندیشی مشترکی میان کمیته دانشگاه با فرماندهی پلیس راهور و ادارهکل پزشکی قانونی استان در اسرع وقت برگزار شود؛ تا ضمن برقراری اتصال و تبادل سیستمی دادههای صحنه تصادف و علل مرگ، تصمیمگیریهای کارگروه تحلیل سوانح با دقت علمی بالاتر و قابلیت پایش میدانی به ستاد راهبری ایمنی حملونقل استان ارائه شود.