حجت الاسلام عارفی در وبینار سراسری دانشگاهیان کشور به میزبانی جهاد دانشگاهی استان کرمان:
به گزارش روابط عمومی دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان، حجتالاسلام والمسلمین عارفی، مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان، در سخنرانی خود که روز دوشنبه ۱۵ دی ۱۴۰۴ در جمع دانشگاهیان سراسر کشور از طریق وبینار و به میزبانی جهاد دانشگاهی استان کرمان برگزار شد، با تأکید بر ضرورت نهادینهسازی هنجارهای مثبت اجتماعی، اظهار کرد: هر جا برخی کارهای درست بهخوبی انجام میشود، بهصورت طبیعی سطح انتظار جامعه نیز افزایش مییابد و این امر خود نشانهای از حرکت در مسیر صحیح است.
وی با طرح این پرسش که هدف اصلی از برگزاری اردوهای جهادی دانشگاهی چیست، افزود: همه ما نمونههایی از فعالیتهای داوطلبانه را دیدهایم؛ از اردوهای دانشآموزی گرفته تا حرکتهای خودجوش خانوادگی که با جمعآوری کمکها، تهیه لوازمالتحریر، کیف و کفش و اقلام ضروری، به یاری دانشآموزان مناطق کمبرخوردار میشتابند. این اقدامات، افزون بر کمکرسانی، هنجارهای اجتماعی، نوعدوستی و تربیت اجتماعی را آموزش میدهد.
حجتالاسلام عارفی با اشاره به تجربه اردوهای جهادی دانشگاهی تصریح کرد: ما در اعزام دانشجویان به اردوهای جهادی، حتی با همراهی نزدیک به یکصد پزشک، متخصص، فوقتخصص و نیروهای بهداشتی و تشکیلاتی، بهخوبی میدانیم که درد مردم با یک یا چند روز حضور در منطقه محروم بهطور کامل درمان نمیشود. ممکن است در یک روز دهها، صدها یا حتی هزاران بیمار ویزیت شوند یا مدرسهای بازسازی و رنگآمیزی شود، اما مشکلات عمیق آموزشی، بهداشتی و معیشتی آن مناطق بهصورت ریشهای حل نخواهد شد.
وی ادامه داد: بارها از ما پرسیدهاند که با این اردوها چه میزان از مشکلات جامعه هدف حل میشود. پاسخ روشن است؛ ما میدانیم که حذف کامل این مشکلات در توان ما نیست و این وظیفه در اصل بر عهده دولت است، اما وظیفه اصلی ما تربیت دانشجوست. دانشجو باید این مناطق را ببیند، درد مردم را لمس کند، حس نوعدوستی در او فعال شود و بیاموزد که فردا در جایگاه مسئولیت، دچار بیتفاوتی، فساد و بیعدالتی نشود.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان با بیان اینکه حضور در اردوهای جهادی، دلسوزی اجتماعی و لذت خدمترسانی را به دانشجو میآموزد، گفت: «دانشجویانی را دیدهایم که شاید در آغاز، ارتباط پررنگی با فعالیتهای مذهبی نداشتند، اما در این اردوها همراهی کردند و بهقدری تحت تأثیر قرار گرفتند که با اشک شوق، از آرامشی که در کنار مردم محروم و در تعامل و گفتوگو با آنان به دست آورده بودند، سخن گفتند؛ از اینکه با کودکان همنشین میشدند و با رفتارهایی سرشار از محبت، زمینه ایجاد لحظاتی شاد و آرامبخش را برای آنان فراهم میکردند. اینها مصداق واقعی آموزش و تربیت اجتماعی است.
وی تأکید کرد: این روند باید در همه ارکان جامعه اتفاق بیفتد و تقویت شود. اعتماد عمومی از مسیر شفافیت و عدالت تقویت میشود و مشارکت اجتماعی داوطلبانه باید بهصورت واقعی نهادینه شود. اگر شفافیت در برخی حوزهها وجود نداشته باشد، اعتماد عمومی کاهش مییابد و این یک واقعیت اجتماعی است که اگر پذیرفته نشود، امکان درمان آن نیز از بین میرود.
حجتالاسلام عارفی با تأکید بر اینکه طرح این مباحث نباید سیاسی تلقی شود، اظهار داشت: من چهره سیاسی نیستم؛ عضو هیئت علمی بخش حقوق دانشگاه شهید باهنر کرمان و یک معلم هستم. آنچه مطرح میکنم، بحثهای علمی و اجتماعی است و نباید با برچسبزنی از کنار واقعیتها عبور کرد. اگر در برخی موارد عدالت بهدرستی اجرا نمیشود، باید آن را دید و برای اصلاحش اقدام کرد.
وی با اشاره به نمونه تاریخی عدالت در سیره امیرالمؤمنین علی علیهالسلام گفت: در تاریخ نقل شده است که امام علی علیهالسلام در دادگاه، در کنار یک فرد یهودی، برابر قاضی نشست و بدون هیچ امتیازی، روند دادرسی را پذیرفت. حتی وقتی نتوانست شاهدی ارائه کند، بهظاهر به نفع طرف مقابل حکم صادر شد. همین عدالت بود که موجب شد آن فرد یهودی در نهایت به حقانیت اسلام ایمان بیاورد. عدالت، انسانساز است و نباید از اجرای آن هراس داشت.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش رسانهها اظهار کرد: رسانه ابزاری بسیار قدرتمند است؛ همانند چاقویی که میتواند هم برای نجات جان انسان در جراحی بهکار رود و هم برای آسیبزدن. رسانه باید در جهت تقویت هنجارهای مثبت عمل کند. مخالفت با رسانه و فناوری، خلط مبحث است؛ ما باید پیشرفتهترین رسانهها را داشته باشیم.
وی افزود: امروز منبر صرفاً محدود به فضای فیزیکی نیست و آنتن، یعنی مجموعه رسانههای الکترونیکی، رادیو، تلویزیون، فضای مجازی و اینترنت، نقش اصلی را ایفا میکند. اگر مفاهیمی مانند جنگ نرم، قدرت نرم، تک و پاتک رسانهای شناخته نشود، جامعه در این میدان یا از ابتدا بازنده است یا در لاک دفاعی فرو میرود.
حجتالاسلام عارفی با اشاره به تأثیرگذاری فضای مجازی در بحرانهای جهانی تصریح کرد: فضای مجازی میتواند شکست را پیروزی جلوه دهد یا برعکس. نمونههای متعددی وجود دارد که چگونه افکار عمومی از طریق روایتسازی رسانهای، واقعیتهای آشکار نقض قوانین بینالمللی را وارونه میبیند. در چنین شرایطی، اگر روایت درست و مبتنی بر واقعیت ارائه نشود، افکار عمومی بهراحتی فریب میخورد.
وی با بیان اینکه امروز چهره واقعی مدعیان حقوق بشر برای جهانیان آشکارتر شده است، گفت: رفتارهای متناقض قدرتهای بزرگ نشان داده که چگونه میتوان ارزشها را ضد ارزش و ضد ارزشها را ارزش جلوه داد. از همینرو، ضرورت پایبندی جامعه جهانی به قوانین و مقررات بینالمللی بیش از پیش احساس میشود.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان در ادامه، هنجارهای اعتقادی و دینی را مؤثرترین هنجارها دانست و افزود: ایمان از مهمترین ابعاد وجودی انسان است و انسانهای مؤمن، مقاومترند. نمونههای معاصر نشان میدهد که چگونه استقامت دینی، جوامع را در سختترین شرایط حفظ کرده است.
وی همچنین بر لزوم حفظ و پاسداشت همزمان نمادهای ملی و مذهبی تأکید کرد و گفت: قرار دادن نمادهای ملی در برابر نمادهای مذهبی، خطایی بزرگ است؛ همانگونه که تضعیف مذهب یا تحقیر هویت ملی، هر دو به زیان جامعه است. تاریخ و هویت ایرانی ـ اسلامی ما سرشار از شخصیتهای علمی، فرهنگی و دینی بزرگی است که باید به آنها افتخار کرد و اجازه نداد این نمادها مورد تحریف یا مصادره قرار گیرند.
حجتالاسلام والمسلمین عارفی در پایان خاطرنشان کرد: جامعهای که به هنجارهای اعتقادی، عدالت، شفافیت و رسانه مسئولانه توجه کند، میتواند سرمایه اجتماعی خود را حفظ و تقویت کرده و در برابر بحرانها، مقاوم و پویا باقی بماند.
در ادامه این وبینار، حجتالاسلام والمسلمین عارفی با اشاره به نقش تعیینکننده اعتقادات دینی در افزایش تابآوری فردی و اجتماعی، گفت: در بسیاری از حوادث و بحرانها، آنچه انسان را در برابر فروپاشی روحی حفظ میکند، باورها و ایمان عمیق دینی است؛ باورهایی که انسان را در سختترین شرایط، استوار نگه میدارد.
وی با توجه به همزمانی این جلسه با سالروز شهادت حضرت زینب سلاماللهعلیها با اشاره به شخصیت ایشان ، افزود: وقتی انسان زندگی حضرت زینب(س) را تصور میکند، واقعاً عقل متحیر میماند. بانویی که هجده نفر از عزیزترین اعضای خانواده خود، از جمله امام حسین(ع)، حضرت علیاکبر(ع)، حضرت عباس(ع) و فرزندان خویش را از دست داد، اما همچون کوه ایستاد و فرمود «ما رأیتُ إلا جمیلاً». این میزان از استقامت، ریشه در ایمان و معرفت الهی دارد.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان با بیان اینکه ایمان، انسان را از فروپاشی روانی حفظ میکند، اظهار داشت: اگر انسان به حیات پس از مرگ و معنای متعالی زندگی باور نداشته باشد، تحمل فقدان عزیزان و فشارهای روحی بسیار دشوار و گاه غیرقابل تحمل میشود، اما ایمان، افق نگاه انسان را تغییر میدهد و او را به آیندهای روشنتر و ارزشمندتر امیدوار میسازد.
دکتر عارفی ادامه داد: این نوع نگاه، نهتنها تابآوری فردی را افزایش میدهد، بلکه موجب شکلگیری تابآوری اجتماعی میشود. جامعهای که تابآور باشد، در بحرانها ایثار میکند، مقاومت نشان میدهد و به خدمترسانی ادامه میدهد.
وی سپس به مصادیق تابآوری در قرآن کریم اشاره کرد و گفت: قرآن سرشار از آیات امیدبخش و آموزههای صبر، استقامت و توکل است؛ آیاتی مانند «وَاسْتَعینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ»، «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرینَ» و «لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا» که به انسان اطمینان میدهد خداوند هیچگاه باری فراتر از توان انسان بر او تحمیل نمیکند.
حجتالاسلام عارفی با تأکید بر اینکه سختیها مقدمه رشد انسان هستند، خاطرنشان کرد: قرآن کریم به صراحت میفرماید «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا»؛ یعنی بهطور قطع پس از هر سختی، آسانی وجود دارد. همانگونه که هر سربالایی، سرازیری دارد، در زندگی نیز پس از دشواریها، گشایش فرا میرسد و انسان نباید امید خود را از دست بدهد.
وی با اشاره به مفهوم رضا و تسلیم در برابر اراده الهی، افزود: انسان مؤمن به رضای الهی راضی است و باور دارد که همه وقایع، در چارچوب حکمت الهی رخ میدهد. همانگونه که امام حسین(ع) در سختترین لحظات فرمود «الهی رضاً برضائک و تسلیماً لأمرک»، این تسلیم و رضا، سرچشمه آرامش و قدرت درونی انسان است.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه جهان، عرصه آزمایش الهی است، گفت: ابتلا و آزمون، بخشی جداییناپذیر از زندگی انسانهاست و قرآن کریم با بیان شیوههای مختلف پرسش و امتحان الهی، به انسان میآموزد که این آزمونها برای آگاهی خداوند نیست، بلکه برای رشد، آگاهی و شکوفایی خود انسانهاست.
حجتالاسلام والمسلمین عارفی در ادامه با اشاره به مفهوم ابتلا و آزمایش الهی تأکید کرد: آزمایشهای الهی برای آن نیست که خداوند بداند انسانها چهکارهاند، بلکه برای آن است که خود انسان به شناخت درست از توان، صبر، ایمان و جایگاه خویش برسد و فردا در برابر پروردگار دچار اعتراض نشود. وی افزود: گرفتاریها و سختیها انسان را بزرگ میکنند و مسیر رشد، پیشرفت و تعالی همواره از دل دشواریها عبور میکند؛ همانگونه که هیچ موفقیت علمی، ورزشی یا اجتماعی بدون رنج، تلاش و مجاهدت به دست نمیآید.
مسئول دفتر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی کرمان با تأکید بر پذیرش اراده حکیمانه الهی از سوی انسان مؤمن گفت: انسان مؤمن میداند هر آنچه رخ میدهد بر اساس حکمت الهی است، به پاداش الهی اعتقاد دارد و یقین دارد هیچ خدمتی بدون حساب و نتیجه نخواهد ماند. این باور، انگیزه خدمترسانی، ایثار و مسئولیتپذیری اجتماعی را چند برابر میکند.
وی توکل و استعانت از خداوند متعال را از عوامل تقویتکننده انرژی روحی و اجتماعی انسان دانست و افزود: قرآن کریم انسان را به توکل، صبر و استعانت دعوت میکند و همین مفاهیم، نیروی درونی انسانها را در مواجهه با بحرانها مضاعف میسازد.
حجتالاسلام عارفی در تبیین راهکارهای افزایش تابآوری اجتماعی اظهار داشت: تقویت ایمان، معنویت، هدفمندی زندگی، اخلاقمداری و مسئولیتپذیری اجتماعی از مهمترین عوامل شکلگیری تابآوری در جامعه است. وی با اشاره به دوران دفاع مقدس تصریح کرد: آنچه ملت ایران را در برابر ائتلاف قدرتهای جهانی پیروز کرد، نیروی ایمان، اخلاص و معنویت رزمندگان بود و اگر این پشتوانه معنوی وجود نداشت، پیروزی ممکن نمیشد.
وی با بیان اینکه تابآوری اجتماعی صرفاً محصول ساختارها نیست، بلکه حاصل کنش و باور انسانهاست، گفت: آگاهی فردی، ایمان، اعتماد متقابل، همبستگی اجتماعی و مسئولیتپذیری، پایههای اصلی تابآوری اجتماعی را تشکیل میدهند. بحرانها میآیند و میروند، اما آنچه ماندگار است کیفیت روابط انسانی و ارزشهای مشترک یک جامعه است.