عضو فرهنگستان علوم پزشکی کشور تاکید کرد:
. به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دکتر پیام خزائلی، استاد دانشکده داروسازی و عضو فرهنگستان علوم پزشکی کشور، پنجشنبه دوم مهر در جمع متخصصان و پزشکان کنگره پوست کرمان اظهار کرد: داروهای ترکیبی در عصر فناوریهای نوین درمانی اهمیت و جایگاه ماندگاری دارند.
وی افزود: با وجود پیشرفتهای چشمگیر در حوزههایی مانند لیزر، رادیوفرکانسی و روشهای تزریقی نوین، داروهای ترکیبی همچنان بخش جداییناپذیر و موثری از پروتکلهای درمانی پوست به شمار میروند و اثربخشی داروها نیازمند نگاه دقیق داروسازی و علمی به مقوله فرمولاسیون است.
وی تصریح کرد: بیمار صرفاً یک ماده مؤثره (API) دریافت نمیکند، بلکه با یک سامانه دارورسانی مواجه است و ماده موثره باید در پایه مناسب حل یا پخش شود، سرعت آزادسازی استاندارد داشته باشد، در موضع اثر از پایداری لازم برخوردار باشد و در شرایط دمایی تعیینشده تغییر ماهیت ندهد.
دکتر خزائلی گفت: صرف استفاده از فناوری نانو یا ساختارهای نوین به معنای تضمین کیفیت و ایمنی دارو نیست؛ به عنوان مثال، نانوسایز کردن تیتانیوم دیاکسید در ضدآفتابها اثر سفیدی روی پوست را برطرف میکند، اما در صورت عدم رعایت استانداردهای ایمنی و فرمولاسیون میتواند عوارض دیگری برای سلامت مصرفکننده داشته باشد.
وی با بررسی نمونههای بالینی و واقعی از نسخههای تجویزشده، به تشریح برخی از خطاهای رایج در انتخاب پایهها، حلالیت و دوز مواد پرداخت و گفت: تجویز همزمان موادی با حلالیتهای متضاد در پایهای نظیر وازلین، بدون استفاده از حلال واسط یا پایههای مناسب منجر به دارویی زبر، دوفاز، فاقد جذب مناسب و بدون اثربخشی بالینی خواهد شد.
دکتر خزائلی با اشاره به مشکلات پایداری و دو فاز شدن فرآوردههای حاوی کلودیون و مواد محلول در آب، پیشنهاد داد: در مواردی که نیاز به ایجاد لایه پوشاننده روی پوست برای ترکیبات محلول در آب وجود دارد، استفاده از پلیمر هیدروکسیپروپیل سلولز (HPC) به عنوان یک پایه سازگار و موثر گزینهای بسیار مناسبتر است.
وی با اشاره به فرمولاسیونهای حاوی هیدروکینون تاکید کرد: اگرچه ویتامین C آنتیاکسیدان قدرتمندی است، اما در صورت اکسیداسیون تغییر رنگ داده و فرآورده را غیرقابل مصرف میکند و برای حفظ پایداری این فرمولاسیونها استفاده از آنتیاکسیدانهای تکمیلی نظیر بیوسولفیت با دوز مجاز (۰.۱ درصد) و تنظیم دقیق pH الزامی است.
عضو فرهنگستان علوم پزشکی کشور خطاب به پزشکان بیان کرد: در نگارش نسخههای ترکیبی، به جای استفاده از مقادیر وزنی (گرم و میلیگرم)، غلظتها را بر حسب درصد مشخص کنند تا احتمال خطای محاسباتی در ساخت دارو و فراتر رفتن از حد مجاز مواد (مانند اوره و سالیسیلیک اسید) به حداقل برسد.
وی در پایان با تاکید بر لزوم کار تیمی و همافزایی میان پزشکان و داروسازان گفت: تشخیص بیماری و تعیین خط مشی درمانی بر عهده پزشک متخصص است و داروساز به عنوان مکمل این زنجیره، مسئولیت طراحی دقیق سامانه دارورسانی، حفظ پایداری و تضمین اثربخشی فرمولاسیون را بر عهده دارد.