روش نمونه برداری از ضایعات مشکوک به سالک و تهیه اسمیر وبررسی انگل شناسی در انسان لبه های ملتهب و متورم ضایعه مهمترین قسمتی است که بیشترین تراکم آماستیگوت ها را به همراه دارد .
نکته مهم آنکه هرچه نمونه بیشتری از بافت برداشت شود احتمال وجود انگل در نمونه بیشتر است از آنجائیکه ضایعات پوستی ممکن است دچار عفونتهای ثانویه باکتریایی و یا قارچی شده باشند لازم است محلی از ضایعه که قصد برداشت نمونه از آن وجود دارد کاملا"تمیز نموده واگر لازم باشد چندین مرتبه پنبه الکل عوض گردد.
نمونه برداری و رنگ آمیزی به روش زیر صورت می گیرد: 1-پوشیدن دستکش در هربار نمونه گیری 2-برداشت کبره های روی ضایعه و هرگونه چرک روی آن 3-انتخاب محل مناسب برای نمونه برداری شامل لبه خارجی قسمت متورم و ملتهب ضایعه و اجتناب از نمونه برداری از محلهای باز و زخمی ضایعه 4- استفاده از اتانول 70درجه برای استریل کردن و شستشوی ضایعه :قبل از نمونه برداری باید صبرکردکه الکل خشک شود. 5-از بکار بردن موادی مانند مرکورکوروم در محل ضایعه بایستی اجتناب گردد. زیرا ممکن است باعث مرگ آماستیگوت و یا تغییر شکل آنها شود .در صورت استفاده از ترکیبات یددار برای ضدعفونی ضایعه ،قبل از نمونه برداری محل ضایعه بایستی به کمک پنبه آغشته به الکل ،از این ماده پاک شود. 6-محلی از ضایعه که برای نمونه برداری در نظر گرفته شده است بایستی توسط دو انگشت شست و سبابه محکم گرفته شود. 7-با استفاده از واکسینواستیل استریل ویا یک اسکالپل استریل نوک باریک ،شکافی به عمق یک میلی متر در منطقه ای که با انگشتان گرفته شده ایجاد گردد. 8-توسط لبه تیز اسکالپل یا واکسینواستیل از عمق محل شکافته شده به طرف سطح و مرکز ضایعه چند خراش برای برداشت مقدار مناسب بافت و خونابه داده شود. 9-اسکالپل را بیرون آورده و ازمواد روی آن حداقل 3اسمیر تهیه و مشخصات بیمار با قلم الماس روی لام ها حک شود(در صورت نیاز به کشت ،در کنار شعله ابتدا نمونه به محیط کشت منتقل شود). روش تزریق داخل ضایعه گلوکانتیم: -پوشیدن دستکش برای هر بیمار -ضدعفونی کردن محل ضایعه با پنبه و الکل یا بتادین -باسرسوزن ظریف شماره 27یا 30به صورت مایل با زاویه 45درجه به نحوی که نوک سوزن به سمت بالا و مرکز ضایعه باشد ،در مرز پوست سالم و شروع اندوراسیون در حاشیه ضایعه وارد شده و1/0سی سی از دارو در درم تزریق می گردد . به نحوی که حاشیه ضایعه سفید شود این عمل به فواصل یک سانتی متری در کل حاشیه ضایعه در تمام محیط ضایعه تکرار می گردد .در ضایعات بزرگ و به شرط زخمی نبودن مرکز ضایعه 1/0تا2/0سی سی دارو در مرکز ضایعه نیز تزریق می گردد.
روش کرایوتراپی: قبلا"سواپ های پنبه ای متناسب با اندازه های ضایعات آماده گردد. -دستکش و عینک بپوشید. --مقدار کافی ازت مایع در لیوان یکبار مصرف ریخته شود. -سواپ پنبه ای را چندین ثانیه در ازت مایع نگه داشته تا کاملا"آغشته به ازت گردد،سپس آن را به سرعت بر روی ضایعه نهاده و به مدت 20ثانیه بر روی ضایعه فشار داده شود ،به نحوی که ضایعه سفید گردد. این عمل در کل سطح ضایعه تا سفید شدن کل ضایعه و تا حاشیه 2 میلی متر از پوست سالم اطراف ضایعه تکرار گردد.این روش به کرایواسپری برتری دارد. -درصورت موجود بودن کرایواسپری ازت مایع از فاصله نزدیک 1تا2 سانتیمتری برروی ضایعه پاشیده شود به نحوی که کل ضایعه تا حاشیه 1تا2 میلیمتری از پوست سالم اطراف آن به مدت 20ثانیه سفید گردد. (درموقع انجام کرایوتراپی دقت کامل برای جلوگیری از پاشیدن ازت برروی پوست سالم با چشم انجام شود.) نکته قابل توجه:در صورت همزمانی جلسات درمانی تزریق موضعی و کرایوتراپی لازم است حتما"ابتدا کرایوتراپی و سپس تزریق داخل ضایعه انجام گیرد. دکتر نجمه صادقی فر-پزشک مرکز پیشگیری و درمان سالک بم