عوامل اجتماعي موثر بر سلامت(Social Determinants of Health )رويكرد يكپارچه اي براي رويارويي با معضلات بهداشتي، ارتقاي سطح بهداشت عمومي و حركت به سوي «جامعه سالم تر» است،نتایج تحقیقات مختلف نشان داده که افراد دارای زمینههای وراثتی و اجتماعی متفاوت در تماس با عوامل بیماریزا،درجات مختلفی ازسلامت و بیماری را تجربه می نمایند.
شيوه زندگی افراد مختلف نشان دهنده انتخابهای آنها در مجاورت با خطرها و عوامل مؤثر بر سلامت آنان می باشد؛ زمان صرف شده داخل خانهها و خارج از خانهها و نوع همسايگي در مكان زندگي فرد نيز همانند عادتهاي غذايي، تحرك فيزيكي و مصرف الكل يا دارو از عوامل مؤثر بر شيوه زندگي هستند.
تجربه ساير كشورها نشان داده است كه سلامت عمومي جامعه تأمين نخواهد شد مگر آنكه بعضي از مؤلفهها و تعيين كنندههاي كلان آن مانند فقر، حمايتهاي اجتماعي و همچنين بيسوادي نيز مدنظر قرار گيرند؛ چرا كه همه ابعاد سلامت تحت تأثير اين عوامل قرار مي گيرند. تحقيقات انجام شده جهاني حاكي از اين است كه عوامل مؤثر در سلامت بدين صورت قابل جمع بندي هستند:
· 15 تا 20 درصد عوامل زيستي
· 10 تا 15 درصد عوامل فيزيكي
· 10 تا 25 درصد نظام مراقبتهاي بهداشتي- درماني
· 50 درصد عوامل اجتماعي- اقتصادي
برخي از عوامل اجتماعي مؤثر بر سلامت به شرح زيرند:
1- درآمد خانوار
2- طبقه اقتصادي خانواده
3- ميزان برخورداري از حمايت اجتماعي
4- سطح سواد و مهارت
5- استقلال و شرايط كار
6- محيط اجتماعي
7- شرايط محيط زندگي و مسكن
8- سالهاي اميد به زندگي
9- فرهنگ عمومي
10- جنسيت
11- حمل و نقل راه و ترابري
12- ايمني غذايي
مطالعات مختلف ابعاد متفاوتی از متغیرهای اجتماعی مؤثر بر سلامت را در نظامهای سلامت کشورهای گوناگون شناسایی نموده اند؛ بعبارت دیگر، اینکه هر نظام سلامت کدام دسته از این ابعاد را بعنوان اولویت خود انتخاب نمایند، بسته به ویژگیهای اجتماعی و وضعیت سلامت آن کشور دارد.
منبع:سند توسعه سلامت استان کرمان