بنابراین یکی از راه‌‌های ایجاد تغذیه مناسب در افراد جامعه، ارتقاء دانش زنان و مادران در زمینه چگونگی انتخاب مواد غذایی میباشد. عمدتا، در کشور ما مسئولیت خرید مواد غذایی برای خانواده به دوش زنان است و بخش قابل توجهی از درآمد خانواده صرف تهیه مواد غذایی می شود.
زنان غیر از لحاظ کردن حفظ تعادل اقتصادی و صرفه جویی، نقش اساسی در انتخاب مواد غذایی در راستای حفظ سلامت و پیشگیری از بروز بیماری دارند که این مهم با به کاربردن مواد غذایی سالم در وعده‌های غذایی میسر می‌شود. خرید مواد غذایی مضر و تنقلات بی‌فایده و آسیب رسان می‌تواند به مرور زمان و گاهی در کوتاه مدت باعث مشکلات جسمی و روحی شود. بنابراین، زنان ضمن مدیریت و برنامه‌ریزی در مقدار خرید مواد غذایی باید به نوع و نقش مواد غذایی هم توجه بسیار کنند.
انتخاب مواد غذایی
انتخاب مواد غذایی مضر، در دراز مدت یا کوتاه مدت باعث بروز بسیاری از بیماری‌ها می‌شود بررسی‌ها نشان می دهد که در حال حاضر در جامعه مصرف روغن، شکر، نمک و ... بیش از نیاز معمولی بدن یک انسان است و مصرف تنقلات مضر بیش از مصرف خشکبارهای مفید میباشد و همین‌طور مصرف سبزی و میوه در سطح پایینی قرار دارد. شاید در ابتدا تصور کنیم که قیمت تنقلات بسیار پایین‌تر از خشکبارها و میوه‌ها میباشد. اما در بسیاری از موارد، نداری و فقر علت اصلی این گونه انتخاب ها نمی‌باشد و انتخاب مواد غذایی و خرید آن به نوع سلیقه آن خانواده بر می‌گردد مثلا خانواده‌ای که اکثرا از غذاهای فست فود استفاده می‌کند و بدون مدیریت بر زمان، تلاش بر استفاده از تنقلات و غذاهای آماده را دارد و یا نقش مواد غذایی را جدی تلقی نمی‌کند به ناچار عادت بر مصرف مواد غذایی با نگهدارنده‌های مختلف شیمیایی دارد.
متخصصان بر این باورند که رفتار تغذیه‌ای والدین تاثیر مستقیم بر رفتار غذایی فرزندان دارد از سویی با توجه به نقش مهم زنان در خانواده، الگوپذیری فرزندان از آنان بیشتر است بنابراین به منظور ایجاد الگوی صحیح مصرف مواد غذایی والدین به خصوص مادران باید با به کارگیری روش‌های صحیح مصرف از جمله کاهش مصرف نمک ، قند، شکر ، روغن و ... به شکل گیری الگوی صحیح در منزل کمک کنند.
همچنین با توجه به جذب بالای روغن در غذاهای سرخ کردنی و یا مصرف روغن‌های هیدروژنه با کاهش مصرف چنین غذاهایی سلامت افراد خانواده را تضمین نمایند. همچنین مادران با افزایش وعده‌های غذایی در طی روز و کاهش حجم غذا می‌توانند از پرخوری افراطی افراد خانواده در وعده های کم دو تا سه وعده در روز جلوگیری کنند. رعایت اصول صحیح انتخاب نوع مواد غذایی از سوی زنان با توجه به نقش آن‌ها در توسعه کشور و به ویژه الگو پذیری فرزندان از آنان می‌تواند کمک شایانی به ترویج الگوی صحیح مصرف مواد غذایی در سطح خانواده و جامعه کند.
نقش زنان در پخت مواد غذایی
زنان نه تنها در فرآوری مواد غذایی، بلکه با به کارگیری روش‌های صحیح فرآوری در تامین مواد مغذی مورد نیاز اعضای خانواده نقش اساسی دارند. در این خصوص با استفاده صحیح از روش‌های فرآوری مواد غذایی می‌توان از اتلاف آن‌ها جلوگیری و ارزش غذایی آن‌ها را حفظ کرد. به عنوان مثال جوشاندن، بخارپز کردن، سرخ کردن و پخت مواد غذایی به روش‌های گوناگون (پخت با مایکروویو) ممکن است هر یک باعث اتلاف مقداری از مواد مغذی موجود در غذا شود به همین دلیل انتخاب نحوه پخت مواد غذایی یکی از مواردی است که باید دقت بیشتری شود و در بیشتر مواقع نیاز به برنامه‌ریزی آموزشی در این زمینه حس می شود. صحیح بودن بسیاری از روش‌های قدیمی پخت مواد غذایی همراه با استفاده از مواد غذایی غیر پاستوریزه و غیر استاندارد از یک طرف و نادرست بودن روش های جدید پخت مواد غذایی و استفاده از مواد پاستوریزه و استاندارد از طرف دیگر باعث می شود تا لزوم ارتقاء دانش مادران بر نحوه فرآوری مواد غذایی در بین خانواده ها نمایان شود.
الگو های ناصحیح مصرف غذا و پیدایش بیماری
با برنامه‌ریزی مدون برای ارتقاء آگاهی و دانش زنان و مادران جامعه در زمینه نحوه تاثیر مواد غذایی بر بدن، چه در مرحله انتخاب نوع مواد غذایی و چه در مرحله روش پخت مواد غذایی، کمک بسیاری به بهبود روند سلامت در جامعه خواهد کرد و متضمن سلامت درصد زیادی از افراد خواهد شد. در کشور ما، از یک طرف مشکلات ناشی از کم خونی به شکل سوءتغذیه (کوتاه قدی، کم وزنی و لاغری) و از سوی دیگر پرخوری و تغییرات الگوی مصرف غذا به صورت افزایش مصرف مواد قندی و چربی موجب شیوع روزافزون بیماریهای متابولیک نظیر بیماریهای قلب و عروق، دیابت، چاقی و انواع سرطانها و افزایش فشار خون وجود دارد. سوءتغذیه و کمبود ریزمغذیها با عواقبی مانند اختلال در رشد و تکامل جسمی و مغزی کودکان، کاهش بهرههوشی، کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی، کاهش مقاومت بدن در مقابل بیماری‌ها، افزایش ابتلاء به بیماری‌ها و در نهایت کاهش توانمندیهای ذهنی و جسمی افراد جامعه همراه است. پیشگیری از سکتههای قلبی و مغزی، افزایش فشار خون، دیابت و انواع سرطانها با تغییر در رژیم غذایی و الگوی مصرف غذا ضامن تامین طول عمر افراد، کاهش هزینههای درمانی و تامین سلامت روان افراد جامعه خواهد شد.
منبع: پایگاه اطلاع رسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی