كليات بهداشت حرفه اي

مقدمه :

در دنیای امروز انسان ها مجبورند برای تأمین معاش تلاش کنند لذا در این راه ممکن است با مشکلات و خطرات گوناگونی روبرو شوند که سلامتی آنان را به خطر اندازد . برای مثال صدا،گرد و غبار ،گرما، سرما، سموم شیمیایی و غیره... که گاهی این خطرات به قدری زیاد و شرایط کار به قدری سخت است که کار کردن را غیر ممکن می کند .

بنابرین بهداشت حرفه ای وظیفه دارد تا محیط کاری را برای انجام کارایمن و بی خطر که برای سلامتی کارگران مضر نباشد مهیا کند

تعریف بهداشت حرفه ای :

شناسایی ،ارزیابی ، مقایسه با استاندارد و نهایتا کنترل عوامل زیان آور محیط کار شامل :عوامل شیمیایی ،عوامل فیزیکی ، ارگونومیکی و ... که به نحوی بر سلامتی شاغلین اثر می گذارد

اهداف بهداشت حرفه ای :

1. ارتقاء سطح سلامت شاغلین در زمینه جسمی ، روانی و اجتماعی
2. پیشگیری از بروز بیماری های حرفه ای
3. کاهش حوادث ناشی از کار مرتبط با مسائل بهداشت حرفه ای
4. انتخاب فرد مناسب جهت مشاغل (معاینات دوره ای ، بدو استخدام و اختصاصی)

 هدف از انجام معاینات قبل از استخدام :

به کار گماردن کارگران در مشاغلی که متناسب با ظر فیت های جسمی و روانی آنها باشد

هدف از انجام معاینات دوره ای و اختصاصی :

به منظور شناسایی و پیشگیری از بیماری های حر فه ای است

روش های اجرائی :

1. بازدید از کارگاه ها و کارخانجات و اعلام نواقص به کارفرمایان جهت بهسازی محیط کار
2. انجام معاینات شاغلین
3. شناسایی، آرزیابی،اندازه گیری عوامل زیان آور فیزیکی، شیمیایی

عوامل زیان آور محیط کار :

تمامی کارگرانی که در محیط های کاری مختلف کار می کنند در حین کار با موادی سرو کار دارند که ممکن است برای بدن مضر ویا شرایط کار انان خسته کننده باشد .

عوامل زیان آور به چهار دسته تقسیم می شوند :

1-  عوامل شیمیایی : مثل گردوغبار ،دودها ، گازها، سموم مختلف و .......

2-  عوامل فیزیکی : مثل سروصدا ، نور کم یا زیاد ، فشار ،گرما ، سرما و رطوبت و......

3 -  عوامل مکانیکی و روانی : مثل خستگی کارهای طولانی مدت ، کارهای تکراری و یکنواخت ، نوبت کاری

4 -  عوامل بیولوزیک : مثل باکتری ها ، ویروس ها ، قارچ ها و .....

بیماری ها و ناراحتی های مختلفی ممکن است در اثر هر یک از عوامل فوق برای کارگر بوجود اید که به تعدادی از انها اشاره میشود

-  ناراحتی های چشمی در کارگران که با نور کم ویا زیاد کار می کنند

-  خستگی ، کاهش شنوایی و کری شغلی در کارگرانی که محیط کار انها  دارای سر و صدای زیاد است

-  درد مفاصل ، ضعف ماهیچه و اسیب استخوانها در کارگرانی که در معرض ارتعاش هستند .

-   ناراحتی های ریه ، پوست ، اعصاب ، گوارش و حتی سرطان های بد خیم در کارگرانی که با مواد شیمیایی مختلف سرو کار دارند .

-   بیماریهای مختلف واگیر و غیر واگیر ،ویروسی و قارچی و غیره ...  در کارگرانی که با موجودات ریز زنده بیماریزا سر وکار دارند مثل کار کردن در چرم سازی ،مرغداری یا گاو داری .

-   بیماری های مختلف روانی بدلیل خستگی های شدید محیط کار در کارگرانی که درگیر مسئولیت یا کار زیاد هستند

بیماری های ناشی از کار :

گرچه اکثر مردم در مورد حوادث ناشی از کار و تاثیرات بارزآن بر زندگی و اعضای بدن اطلاعات دارند اما تعداد کمی از آنان از بیماری های ناشی از کا ر مطلع هستند ،زیرا این بیماریها اغلب در مراحل اولیه بدون علامت بوده و فقط با گذشت مدت زمان طولانی بروز می نماید .

تعریف :

بیماری های ناشی از کار یا شغلی بیماری هایی هستند که بعلت کار کردن در برابر عوامل زیان اور محیط کار بوجود می ایند که تعدادی از این بیماری ها عبارتند از :

-  بیماری های ستون فقرات

-  بیماری های تنفسی (آسم شغلی )

-  بیماری های پوستی

-  کری ناشی از صدای ناهنجار

-  مسمومیت با گازها و بخارات

چگونه بدانیم که مبتلا به بیماری های ناشی از کار هستیم یا خیر ؟

در برخی از موارد ممکن است علائم بیماری ها ی شغلی مثلآاسم های شغلی وقتی که شما مشغول به کار هستید شدید تر شده و در زمانیکه شما دور از محل کار هستید علائم ناپدید شده یا بهبود یابند ما نند زمانی که در مرخصی هستید . گاهی ممکن است همکاران شما هم علائمی مشابه شما داشته باشند . برای مواردی مانند کری ناشی از سروصدا یا مواد شیمیایی جذب شده ، ممکن است بیماری ها فقط در زمانیکه برای معاینات پزشکی مخصوص مراجعه می نمایدکشف شوند.برخی از عوامل زیان آور مانند صدا علاوه بر اثرات مستقیم بر سلامتی مانند افت شنوایی تاثیرات غیر مستقیم نیز دارند مانند: بالا رفتن فشار خون ، ناراحتی های روانی ،ناراحتی های دستگاه گوارش .

اهمیت مطلع نمودن مسئولین مربوطه از وجود یک بیماری شغلی :

      اگر شما بیماری شغلی خود را اطلاع ندهید ممکن است بیماری جدی شده و یا به گرفتاری های بیشتری منجر شود که در نهایت ممکن است قدرت کار شما را تحت تاثیر قرار داده یا آنچنان ضعیف شوید که قادر به انجام کار نباشد وقتی که شما بیماری شغلی خود را به موقع گزارش دهید :به دلیل اینکه در مراحل اولیه، بیماری های مذکور قابل کنترل می باشند ،روش هایی برای کنترل خطر و پیشگیری از وقوع انها توصیه خواهد شد که می توانداز پیشرفت یا از بروز آن جلوگیری نماید.

چگونه می توان یک بیماری شغلی را گزارش داد:

افراد زیادی هستند که می توانید بیماری شغلی تان را با انها در میان بگذارید:(کارفرما ، مسئول بهداشت حرفه ای ، ،بهداشتیار کار، ،بهگر،  پزشک طب کار )

ایمنی :

در دنیای پیشرفته امروز همیشه خطرات ناشی از کاروجود دارد .حوادث دلایل مختلفی دارنداز جمله :

1- نبودن نظم و ترتیب و انظباط کاری

2- نقص دستگاه ها و ماشین آلات

3- بی دقتی و سهل انگاری

4- طرز کار خطرناک ( عمل نا ایمن )

5- روحیه نامناسب فرد کارگر در حین کارو غیره .

حادثه همیشه در کمین است و باعث از بین رفتن سلامتی ، وقت و پول می شود . تنها راه جلوگیری از حادثه ،پیشگیری است و پیشگیری فقط ایمن کارکردن است .

حفاظت فردی :

آخرین راه پیشگیری ازبروز حوادث وبیماری های ناشی از کار بکاربردن وسایل حفاظت فردی مناسب می باشدکارگران باید از این وسایل در زمان انجام کار برای جلوگیری از بروز خطرات احتمالی استفاده کنند . خطراتی که در صورت استفاده نکردن این وسایل ممکن است برای بدن انسان اتفاق بیفتد شامل :

1- خطرات مربوط به سر مثل :

ضربه خوردن به سر که در نتیجه افراد باید برای محافظت از سر خود کلاه ایمنی استفاده کنند

2- خطرات مربوط به چشم مثل :

ورود مواد به چشم یا سوختگی چشم که باید از عینک های حفاظتی استفاده کرد .

3- خطرات مربوط به گوش مثل :

سر وصدای زیاد وصدای انفجار که منجر به کری شغلی می شود . برای حفاظت باید از گوشی حفاظتی استفاده کرد.

4-خطرات مربوط به دستگاه تنفسی مثل :

گردوغبار سمی وغیرسمی که خطرات مختلفی دربردارد استفاده از ماسک  های حفاظتی خطر ابتلاء به بیماریهای  تنفسی راکاهش می دهد.

5-خطرات مربوط به دست وپا مثل :

بریدگی ،سوراخ شدن وله شدگی که استفاده ازدستکش حفاظتی و کفش ایمنی آین خطرات را تا حد قابل توجهی کاهش خواهد داد. 

هدف جامع برنامه سلامت شاغلین نگهداری کارآمد منابع انسانی از طریق ارزیابی ، حفظ ، ارتقاء و بهبود سلامت شاغل است