در شيرخواران بعد از شش ماهگي مصرف مقدار كمي مايعات شيرين پيش از واكسيناسيون یا بلافاصله بعد از آن یا مصرف شیر مادر و در آغوش گرفتن کودک، صحبت با وی و نوازش آرام موضع توسط مادر و نيز فشردن ملايم محل مورد نظر، خم نمودن نسبي آرنج براي واكسن هاي بازو و چرخش ملايم ران به سمت داخل براي واكسن هايي كه قرار است به ران تزريق شوند براي كاهش درد ممكن است مؤثر باشند.
لازم است بسته به نوع واكسن مصرفي در مورد عوارض احتمالي شايع و اينكه چه زماني نياز به مراجعه مجدد هست اطلاعات لازم به والدين داده شود. بنا به نظر كميته كشوري ايمن سازي، تجويز يك دوز استامينوفن(دو قطره به ازای هر کیلو گرم وزن بدن) همزمان با تلقيح واكسن ثلاث توصيه مي شود و بايد به والدين آموزش داد تا در صورت بروز تب و يا بي قراري همان دوز را به فواصل هر چهار ساعت تكرار نمايند. مرطوب نمودن محل تزريق واكسن با آب خنك و باد زدن ودميدن ملايم آن در تسكين درد موضعي مؤثر هستند. از آسپرين نبايد استفاده گردد اما در شرايط خاص و با مشورت پزشك ممكن است از بروفن نيز استفاده كرد. طي ۲۴ ساعت اول استفاده از كمپرس آب سرد بر موضع در كاهش درد مؤثر است اما از گذاشتن يخ بايد اجتناب نمود.
چنانچه درد و تورم بعد از24 ساعت اول ادامه داشته باشد انجام كمپرس گرم با حوله گرم و مرطوب با افزايش خون رساني به موضع كمك كننده است اما توصيه مي شود در مقاطع زماني كوتاه انجام شود تا موضع صدمه حرارتي نبيند. در عرض اين مدت يعني دو روز اول واكسيناسيون مصرف بيشتر مايعات يا تغذيه با شير مادر و انجام ورزش هاي ملايم براي موضع مربوط مانند حركات دوچرخه براي ران ها و كمي بالا قرار دادن موضع واكسينه شده مانند بازو در زمان خواب، مثلا قرار دادن بازو روي يك بالش كوچك كمك كننده است.
در انتها با توجه به اينكه احتمال بروز غش بعد از دريافت واكسن هاي تزريقي به ويژه در كودكان بزرگتر و بزرگسالان وجود دارد قبل از تزريق در خصوص سابقه وجود اين حالت از والدين و يا گيرنده واكسن پرسش به عمل آمده و مراقبت لازم در اين خصوص اعمال گردد. در اين افراد بهتر است واكسيناسيون در حالت خوابيده انجام شود و پس از تزريق فرد ۱۵ الي30 دقيقه استراحت نمايد.
مهران همابین
کارشناس بیماری ها مرکز بهداشت شهرستان کرمان