مکمل ها هیچ وقت جایگزین غذا نمی شوند

مدیر اداره تحقیق و توسعه معاونت غذا و داروی دانشگاه در این باره گفت: کودکان چون در سن رشد قرار دارند باید تمام مواد معدنی و ویتامین های مورد نیازشان به طورکامل تهیه و  عمده‌ی ویتامینها، عناصر و مواد معدنی را از طریق رژیم غذایی دریافت کنند.

دکتر ناصر حاج اکبری افزود: اگر کودکی بالای دوسال و دارای رژیم غذایی سالم و متعادلی باشد، نیازی به استفاده از انواع مکمل های غذایی ندارد.

وی ادامه داد: اما تمامی اطفال و نوزادان علاوه بر داشتن یک رژیم غذایی سالم و سبک زندگی سالم باید برخی مکمل ها را استفاده کنند.

وی با بیان اینکه مکمل‌ها در سلامتی نوزادان و کودکان نقش خیلی مهمی را بازی می‌کنند، گفت: اگر کمبود بعضی از مکمل‌ها و املاح معدنی و ویتامین‌ها مثل آهن، ویتامین E، ویتامین C، ویتامین A و D در کودک ایجاد شود، زمینه‌ی ابتلا به بسیاری از بیماری‌ها را فراهم می‌کنند و باعث می شوند که در رشد کودک اختلال ایجاد شود.

این دکتر داروساز اضافه کرد: اطفال شیرخوار و نوزادان که تا سن دوسالگی از شیر مادر یا شیرخشک های رژیمی استفاده می کنند، حتما به مصرف مکمل ها بخصوص ویتامین A و D نیاز دارند.

وی با اشاره به اینکه دریافت مکمل از دوران بارداری شروع می شود، گفت: زمانی که جنین داخل رحم مادر است، ویتامین‌ها، پروتئین‌ها و مواد معدنی که مادر مصرف می‌کند به نوزاد هم می‌رسد.

حاج اکبری گفت: شروع مصرف مکمل ها از 15 روزگی بعد از تولد است و مکمل های آهن را از پایان شش ماهگی شروع می کنند.

میزان املاح، ویتامین و مواد معدنی شیرخشک همان مقداری هست که در شیر معمولی است

وی تشریح کرد: مادرانی که شیر خشک به کودک خود می دهند، فکر می‌کند که شیر خشک نسبت به شیر مادر خیلی از ویتامین‌ها و املاح را دارد در حالی که اینطور نیست و شیرخشک همان شیر معمولی است که به طریق فیزیکی خشک شده و میزان املاح، ویتامین و مواد معدنی آن همان مقداری هست که در شیر معمولی است.

وی ادامه داد: بنابراین به طور کامل ویتامین‌ها عناصر و مواد معدنی به کودک نمی‌رسد و کودکانی که شیر خشک استفاده می‌کنند باید حتما مکمل‌ها را استفاده کنند.

حاج اکبری با بیان اینکه بعضی مواقع مصرف مکمل‌ها ضروری می شود و حالت درمانی پیدا می‌کند، گفت: در کودکانی که خودشان یا پدر مادرشان رژیم گیاهی یا وگان دارند و رژیم‌هایی که در آن محصولات حیوانی استفاده نمی شوند، بعضی از ویتامین ها را بخصوص کودکان، دریافت نمی‌کنند و باید حتما مکمل مصرف کنند.

وی افزود: بعضی از کودکان دچار بیماری‌های مزمنی که باعث می شود جذب مواد مغذی در آنها مختل شود، بعضی از نوزادان و کودکانی که نسبت به بعضی ترکیبات حساس هستند و یا بعضی ترکیبات را نمی‌توانند تحمل کنند مثل کودکانی که تحمل لاکتوز ندارند و بعضی از محصولات لبنی در آنها مشکلاتی ایجاد می کند، این کودکان باید مواد مغذی را به شیوه‌های دیگری دریافت کنند.

حاج اکبری تاکید کرد: کودکانی که وزن طبیعی ندارند باید مکمل‌های مختلف را دریافت کنند تا به وزن واقعی برسند.

وی خاطر نشان کرد: هر مکملی را نمی توان به کودک داد و مکمل‌ها به هیچ عنوان جایگزین غذاهای طبیعی نیستند بلکه یک تکمیل کننده هستند.

وی خصوصیات یک مکمل خوب برای کودکان را برشمرد و گفت: یک مکمل خوب باید کیفیت بالایی داشته و یک برچسب به نام nsf certifaid داشته باشد که اثبات می‌کند که این مکمل قبلا به طور کامل آزمایش شده و اطمینان پیدا کرده اند که موادی که بر روی جلد آن نوشته می شود واقعا داراست.

مکمل متناسب با سن نوزاد یا کودک باشد

این دکتر داروساز بیان کرد: مکمل متناسب با سن نوزاد یا کودک باشد و مکمل‌هایی را بخریم که دقیقا بر روی آن ذکر شده باشد که از چه سنی تا چه سنی می‌توانیم به کودک بدهیم.

حاج اکبری تأکید کرد: به هیچ عنوان نباید مکمل‌های ویژه‌ی بزرگسالان را نبایستی به کودکان بدهیم چون دزدهای بالایی دارند.

وی با بیان اینکه مکمل باید دارای عناصر لازم باشد، گفت: مثلا اگر یک مولتی‌ویتامین مجموعه‌ای از ویتامین‌ها و عناصر و مواد معدنی را داراست باید حتما مقادیر مناسب کلسیم ویتامین و آهن در آن وجود داشته باشد.

وی گفت: مکمل‌ها نباید بعضی از مواد مضر را داشته باشند مثل طعم‌دهنده‌های مصنوعی، رنگ‌های غیر طبیعی یا شیمیایی، شیرین کننده‌های مصنوعی یا شربت‌های حاوی شربت ذرت که قند بسیار زیادی دارند.

دکتر حاج اکبری ادامه داد: مواد حساسیت‌زا در مکمل نباشد مثلا بعضی از ترکیباتی که از تخم مرغ استخراج می شوند یا بعضی از ترکیبات لبنی، ممکن است در نوزاد یا کودک ایجاد حساسیت کند.

وی بر اهمیت بی‌خطر بودن مکمل ها اشاره کرد و گفت: مثلا بعضی مکمل‌ها را به صورت پاستیل آدامس مکمل‌های جویدنی و آبنبات هم عرضه می‌کنند اما برای کودک تا سن دو سال فقط باید از قطره‌های محلول‌ برای مکمل ها استفاده کنیم.

مکمل‌ها باید با دز مناسب به نوزادان و کودکان داده شوند

وی با تاکید دوباره بر اینکه مکمل ها هیچ وقت جایگزین غذا نمی شوند، گفت: بعضی از مردم متاسفانه فکر می‌کند اگر یک مکملی خوب و برای کودک و نوزاد مفید است، پس اگر مقادیر بیشتری بدهیم مفیدتر خواهد بود؛ اما اینطور نیست و مکمل‌ها باید با دز مناسب به نوزادان و کودکان داده شوند.

وی افزود: مقادیر بیش از حد می‌توانند ناراحتی‌های کلیوی و کبدی برای کودکان ایجاد کنند و حتی بعضی مواقع باعث می شود جذب مواد مغذی دیگر در کودک کمتر شود.

حاج اکبری ادامه داد: مثلا اگر آهن بیش از حد به نوزاد یا کودک داده شود، آهن از جذب مواد مغذی دیگر جلوگیری می کند و مکمل‌ها هیچوقت صددرصد نیاز روزانه یک کودک و نوزاد به ویتامین‌ها عناصر و مواد معدنی را مرتفع نمی‌کند.

وی بیان کرد: در سوپرمارکت‌ها و فروشگاه ها نوشیدنی‌های زیادی عرضه می شود که روی آنها نوشه شده است که با فلان ویتامین یا فلان ترکیب غنی شده اند یا سرشار از آنها هستند.

دکتر حاج اکبری تاکید کرد: به هیچ عنوان برای دادن مکمل به نوزادان و کودکان نباید از این نوشابه‌ها یا محلول‌ها استفاده کنیم، به خصوص نوشابه‌ها یا نوشیدنی‌هایی که ورزشی یا انرژی‌زا یا حاوی مثلا کافیین هستند.