به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، "دکتر جابر دریجانی" گفت: وسواس شامل افکار، امیال و تصاویری است که به صورت ناخواسته و تکرار شونده برای فرد مزاحمت ایجاد میکنند این افکار به فرد احساس اضطراب و استرس زیادی میدهند، به طوری که فرد برای کاهش این احساس، اقدام به انجام اعمالی میکند که میتواند شامل شستشوی مکرر دست ها یا چک کردن درها و پنجره ها باشد.
وی افزود: وسواس عملی و فکری به یکدیگر مرتبط هستند و در بسیاری از موارد، افکار وسواسی موجب بروز رفتارهای عملی میشوند این رفتارها اغلب سعی در مقابله با استرس ناشی از افکار وسواسی دارند و در نتیجه فرد احساس آرامش می کند.
وی در خصوص اینکه چرا برخی افراد به این اختلال مبتلا می شوند، گفت: علل وسواس می تواند به عوامل ژنتیکی، محیطی و فیزیولوژیکی مربوط باشد برای مثال، تجربیات استرس زا در زندگی فرد میتواند عاملی باشد که موجب بروز وسواس شود همچنین برخی دانشمندان اعتقاد دارند که تقلید رفتاری از افراد نزدیک می تواند دلیل دیگر این اختلال باشد.
دکتر دریجانی درباره نحوه برخورد با کودکان مبتلا به وسواس تصریح کرد: مهم ترین اقدام در مواجهه با این افراد، آغاز درمان است خانواده ها باید از انتقاد و سرزنش اجتناب کنند و به جای همراهی در انجام رفتارهای وسواسی، به فرد فشار نیاورند، در عوض باید تشویق شوند تا درمان های دارویی و رفتاری را پیگیری کنند.
وی ادامه داد: معمولاً آغاز اختلال وسواس از سنین 19 سالگی است، اما در برخی موارد، این اختلال از سن 10 سالگی نیز شروع میشود همچنین، ارتباط مستقیمی بین اضطراب و وسواس وجود دارد، به این معنا که افراد دچار اضطراب به طور معمول از وسواسهای فکری یا عملی رنج می برند.
این متخصص اعصاب و روان، افزود: برای مدیریت این اختلال، توجه به علل و درمان های مناسب بسیار مهم است تا فرد بتواند به زندگی عادی خود بازگردد و کیفیت زندگیاش بهبود یابد.
وی، درباره اختلال وسواس و پیامدهای منفی آن بر فرد و اطرافیانش گفت: وسواس، چه فکری و چه عملی، اگر شدت پیدا کند، میتواند عوارض منفی زیادی برای فرد و همچنین خانواده اش به همراه داشته باشد.
وی ادامه داد: این اختلال معمولاً زمان زیادی از فرد می گیرد و به طور میانگین ممکن است روزانه بین یک تا دو ساعت از وقت فرد را به خود اختصاص دهد این زمان صرف انجام فعالیت های وسواسی، موجب کاهش توانایی فرد در انجام کارهای مهم تری در زندگی اش می شود و می تواند روابط اجتماعی و عملکرد شغلی او را تحت تأثیر قرار دهد برای مثال، فردی که به طور مکرر دست هایش را می شوید یا درها و پنجره ها را چک می کند، ممکن است به خاطر این رفتارها، از کار و سایر جنبه های زندگی اش بیرون بماند.
این عضو هیأت علمی دانشگاه تأکید کرد: اضطراب و تنش ناشی از وسواس می تواند به تنش های بیشتری در محیط خانواده منجر شود و به طور کلی سطح عملکرد فرد را پایین بیاورد بنابراین درمان این اختلال ضروری است.
وی در ادامه افزود: بسیاری از افراد وسواسی، از مشکلات خود آگاهی دارند و می دانند که این افکار و اعمال منطقی نیستند، اما نمی توانند از آن ها رهایی یابند این موضوع ضرورت درمان را دوچندان می سازد، چرا که عدم درمان می تواند منجر به بروز مشکلات و اختلالات روانی دیگری نیز شود.
دکتر دریجانی در مورد درمان اختلال وسواس گفت: هرچند درمان وسواس به زمان نیاز دارد و ممکن است یک سال یا بیشتر طول بکشد، اما با پیگیری منظم و استفاده از داروهای مناسب و روش های شناختی-رفتاری، میتوان به نتایج مثبتی دست پیدا کرد.
وی، حمایت خانواده را بسیار حائز اهمیت دانست و گفت: افراد معمولاً در مراحل اولیه درمان خسته و ناامید می شوند و نیازمند حمایت و تشویق هستند تا درمان خود را ادامه دهند.
وی به خانواده ها توصیه کرد که در مواجهه با افراد مبتلا به وسواس، همدلی و حمایت کنند و به یاد داشته باشند که این اختلال دست خود فرد نیست و نیاز به پشتیبانی دارد.
دکتر دریجانی افزود: نگرانی والدین در مورد وسواس کودکانشان قابل درک است، اما لازم است از ابتدای بروز علایم وسواس، درمان آغاز شود تا احتمال شدت گرفتن اختلال کاهش یابد.
وی همچنین به توصیه ای مهم اشاره کرد و گفت: افرادی که نسبت به داروهای خاصی مانند آلپرازولام یا کلونازپام وابسته می شوند، باید بدانند که این داروها تنها برای تسکین موقتی هستند و در درازمدت می توانند منجر به وابستگی و عوارض شدیدتری شوند بنابراین، مراجعه به یک روانپزشک و دریافت درمان های مناسب بسیار ضروری است.
این متخصص روانپزشکی، به بررسی نگرانی های خانوادگی در مورد وسواس در کودکان پرداخت و بیان کرد: وسواس در سنین کودکی به خصوص در موارد شدید، موضوعی نگرانی برانگیز است اگر این اختلال در سنین پایین بروز کند، معمولاً شدت آن طی گذر زمان افزایش می یابد.
وی تأکید کرد: نباید منتظر ماند و بهتر است والدین در اسرع وقت به یک متخصص مراجعه کنند تا جلسات درمانی آغاز شوند در برخی موارد، حتی ممکن است نیاز به درمان دارویی نیز وجود داشته باشد.
دکتر دریجانی درباره پیامدهای عدم درمان گفت: اگر یک کودک ۵ ساله دچار وسواس باقی بماند و تحت درمان قرار نگیرد، ممکن است سلامتی او به خطر بیفتد و توانایی های او در مدرسه تحت تأثیر قرار گیرد به عنوان مثال، این وسواس ها می تواند باعث شود که کودک نتواند به خوبی از عهده فعالیت های روزانه خود برآید و مسیر طبیعی زندگی او تغییر کند.
این روانپزشک در ادامه به پیشگیری از بروز وسواس در کودکان اشاره کرد و گفت: یکی از بهترین راه های پیشگیری این است که والدین خود درمان شوند بسیاری از موارد وسواس در کودکان به دلیل الگوبرداری از والدین مبتلا به این اختلال است.
دکتر دریجانی همچنین به اهمیت ایجاد یک محیط آرام و بدون استرس اشاره کرد و گفت: کاهش تنش های محیطی می تواند به کاهش احتمال بروز وسواس در کودکان کمک کند والدین باید از ایجاد تنش و بحث و جدل های بی مورد در حضور کودکان خودداری کنند.
دکتر دریجانی همچنین گفت: در مواجهه با کودکانی که به نظر می رسد مشکلاتی از قبیل وسواس دارند، امیدواری باید در طول درمان حفظ شود حتی در صورتی که علائم به سرعت بهبودی نشان ندهند، باید به خاطر داشته باشیم که این اختلالات نیاز به زمان برای درمان دارند.
وی با تأکید بر اینکه عدم مراجعه به روانپزشک می تواند وضعیت را بدتر کند خاطر نشان کرد: بیماری های روانی باید همانند بیماری های جسمی جدی گرفته شوند و مشکلات بیولوژیکی چون عدم تعادل در سطح سروتونین مغز باید تحت درمان قرار گیرند تا کودکان در دوران بزرگسالی دچار مشکلات بیشتری نشوند.
در خاتمه، دکتر دریجانی گفت: کودکان دچار وسواس نیاز به توجه و درمان به موقع دارند و والدین باید مسئولیت این موضوع را جدی بگیرند تا از بروز مشکلات جدی تر در آینده جلوگیری کنند.