بدانیم و اقدام کنیم؛
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دکتر علی بهرام نژاد افزود: طی سالهای اخیر اهمیت رسیدگی سریع و به هنگام به واکنش های روانی افراد آسیب دیده در طی بلایا بر متولیان بهداشت محرز شده و به همین دلیل پرداختن به واکنش های روانی بازماندگان با هدف عادی سازی واکنش ها و جلوگیری از بروز عوارض دیرپا که منجر به افت کیفیت زندگی و کاهش کارآیی افراد می شود، یکی از اهداف مداخلات و حمایت های روانی اجتماعی است.
وی اهداف اصلی حمایت های روانی اجتماعی در بلایا و حوادث غیر مترقبه را، حمایت از ساز و کاری در آسیب دیدگان و بازماندگان، کاهش واکنش های ایجاد شده در زمان مناسب و پیشگیری از بروز مشکلات بلند مدت دانست.
مدیر گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد دانشگاه بخشی از این اقدامات را شامل موارد زیر دانست و توصیه کرد:
مانع ابراز احساسات آسیب دیدگان نشوند
دکتر بهرام نژاد گفت: یکی از واکنش های مهم در هنگام بروز حوادث و بحرانها بروز واکنشهای روانشناختی نظیر گریه کردن، خشم، عصبانیت و... می باشد. که یک واکنش طبیعی و عادی است که نبایست با آن برخورد غیر منطقی و یا مانع بروز آن شویم و درک همدلانه با این آسیب دیدگان یک کمک اولیه روانشناختی محسوب می شود.
به افراد اطلاعات صحیح بدهند
وی افزود: با توجه به اینکه یکی از عوارض بحران ها که منجر به افزایش سطح اضطراب و نگرانی و واکنش های روان شناختی در بازماندگان می گردد، نبود اطلاعات لازم در خصوص نوع واکنش ها، چگونگی رخ دادن واقعه، بی اطلاعی در خصوص سرنوشت عزیزان می باشد. دادن اطلاعات می تواند این نگرانی و عوارض را کاهش دهد پس دادن اطلاعات یکی از اصولی است که در طراحی خدمات می بایست مدنظر قرار گیرد. این اطلاعات میتواند در خصوص واکنش های روان شناختی نوع واقعه چگونگی دریافت خدمات باشد.
برای آرام کردن افراد از عقاید مذهبی آنها کمک بگیریم
مدیر گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد دانشگاه بیان کرد: در خیلی از موارد می توان از باورهای دینی افراد برای آرامش بخشیدن به آنها استفاده نمود ولی اگر به علت تحریک شدید واکنش نامناسب از خود نشان دادند نباید وارد بحث فلسفی شد. در ساعت اولیه حادثه توسل به دعا نقش مهمی در تخلیه هیجانی و کاهش استرس روانی دارد. وجود عقاید مذهبی قوی و استمداد از آن میتواند در کم کردن شدت عوارض روانی ایجاد شده کمک کننده باشد. احترام به مناسک و مراسم مذهبی آنان کمک در بازسازی روانشناختی موثر است.
در اجتماعات مردمی حضور یابید
دکتر بهرام نژاد تاکید کرد: قطعا حضور آرامش دهنده مدیران و مسئولین دولتی و افراد کلیدی و دارای مناصب اجرایی و علمی و اجتماعی در جمع بازماندگان تاثیر مهمی در کمک به وضعیت روانی آسیب دیدگان دارد و هرچه این تماس بیشتر و با کیفیت بالاتری باشد. آرامش بیشتری را نصیب آنها می کنند. کمک به گردهمایی و تجمع کلیه بازماندگان و اطلاع از وضعیت موجودشان نیز عاملی برای احساس آرامش و تعادل روانی آنهاست.
از بازماندگان برای ارائه خدمات امدادرسانی استفاده کنیم:
وی اظهار کرد: مشارکت آسیب دیدگان در امر کمک رسانی و بازسازی یکی از روش هایی است که در تسریع افزایش سازگاری و کاهش عوارض بجا مانده از بحران می توان استفاده کرد، تشویق بازماندگان برای شرکت در امر امدادرسانی میتواند احساس همیاری و مشارکت جمعی را در ساعات اولیه حادثه تقویت کند و در کاهش عامل فشارزای روانی موثر باشد.
با کودکان به نحو خاص برخورد شود
بهرام نژاد گفت: کودکان از آسیب پذیرترین گروه ها بعد از بحران ها به حساب می آیند، لازم است ضمن توجه به تامین امنیت و آسایش آنان، امکانات بازی و سرگرمی برای کودکان فراهم شود. زیرا باعث انحراف توجه کودک از استرس میشود و به او آرامش می بخشد.
نحوه برخورد با مدیران و جراید و رسانه های جمعی آشنائی با شیوه مصاحبه تسلط بر پاسخگویی و آمادگی برای جواب دادن به سوالات مطرح شده میتواند به آرامش یا تشدید بحران منجر شود:
مدیر گروه سلامت روانی اجتماعی و اعتیاد دانشگاه گفت: مدیران اجرایی باید از سیستم اطلاع رسانی قابل دستیابی در منطقه آسیب دیده برخوردار باشند تا برای آگاه ساختن مردم منطقه از خسارت وارد شده، خدمات ارائه شده محل ارائه خدمات اطلاعات مربوط به وضعیت سلامت بستگان افراد حادثه دیده و نیز برای آموزش عمومی از آن استفاده نمایند. به علاوه وجود چنین سیستمی با توجه به آگاه ساختن مردم از وضعیت موجود می تواند از انتشار شایعه جلوگیری کند.
فقدان سیستم اطلاع رسانی موجب مشکلات عمده ای خواهد شد و این مشکل در بسیاری بحرانها بسیار محسوس بود. باید از قابل دسترس ترین وسیله در این موقعیت استفاده کرد. رادیوهای ترانزیستوری، توزیع پمفلت های یک صفحه ای، نصب آگهی های خبری در تابلو، یا نصب بلندگو در مناطق تجمع مردم و اعلان اخبار مهم از آنها می تواند کمک کننده باشد.
مدیران در تصمیم گیری ها نه تنها مسئول کار خود هستند بلکه مسئول تصمیم ها و حرکات و حالتهای زیر مجموعه خود نیز می باشند. بنابراین در انتخاب سلسله مراتب نیز باید شرایط لازم و کافی برای انتخاب افراد در نظر گرفته شود.
مدیریت مشارکتی و درگیر کردن نیروهای مردمی محلی و به ویژه معتمدین محلی در تصمیم گیری ها و حضور آنها در جلسه های ستادی و اجرای برنامه ها علاوه بر افزایش توانمندی افراد آسیب دیده و کاهش فشارهای روانی منجر به سهولت در اجرای برنامه و ایجاد احساس مالکیت در برنامه ها در بین مردم میگردد و همکاری بیشتر آنان را به همراه خواهد داشت.
بی توجهی به واکنش های هیجانی، بازماندگان فعال را به قربانیان منفعل تبدیل میکند و روند بازتوانی فرد و جامعه را کند میکند. این مداخلات از همان ساعات اولیه ورود به محل حادثه می تواند شروع شود.
دکتر بهرام نژاد تاکید کرد که بطور خلاصه یک مدیر باید در موارد زیر تلاش کند:
بسیج کردن کلیه شبکه های حمایتی اعم از سازمان های دولتی و غیر دولتی
جلوگیری از تنش بیشتر در بین بازماندگان و آسیب دیدگان
تقویت نظام های حمایتی مثبت و معمول
ایجاد امنیت و قابلیت پیش بینی در بین آسیب دیدگان
سلب نکردن مسئولیت ها از آسیب دیدگان
حفظ توقعات و انتظارات مثبت آسیب دیدگان