اول آبان ماه به مناسبت هفته ملی‌اطلاع رسانی هپاتیت؛
به گزارش روابط عمومی مرکز آموزشی درمانی شهید باهنر، دکتر نرگس مهرالحسنی در این گفتگو با اشاره به گزارش سازمان جهانی بهداشت اظهار داشت: حدود ۲۸۷ میلیون نفر در جهان با هپاتیت مزمن B یا C زندگی می‌کنند و سالانه حدود ۱.۳ میلیون نفر به دلیل عوارض ناشی از این بیماری جان خود را از دست می‌دهند.»
وی در ادامه به انواع هپاتیت ویروسی و راه‌های انتقال آن اشاره کرد و گفت: «پنج ویروس اصلی هپاتیت شامل انواع A، B، C، D و E وجود دارد که از نظر راه انتقال و شدت بیماری تفاوت‌های مهمی دارند.»
این متخصص با بیان اینکه هپاتیت A و E عمدتاً از طریق مصرف آب یا غذای آلوده به فرد مبتلا منتقل می‌شوند، «این انواع معمولاً بیماری حاد و کوتاه‌مدت ایجاد می‌کنند و در بیشتر موارد فرد به طور کامل بهبود می‌یابد و مدیران مدارس موظفند در صورت مشاهده موارد مشکوک موضوع را فوراً به مراکز بهداشتی اطلاع بدهند.
دکتر مهرالحسنی درباره هپاتیت B توضیح داد: «این نوع از طریق تماس با خون، مایع منی و سایر مایعات بدن فرد آلوده منتقل می‌شود. انتقال از مادر به نوزاد در هنگام تولد، استفاده از سرنگ مشترک و تماس جنسی محافظت‌نشده از راه‌های اصلی انتقال هستند. هپاتیت B می‌تواند مزمن شود و خطر سیروز و سرطان کبد را به شدت افزایش دهد.» وی خاطرنشان کرد: «واکسن هپاتیت B در دسترس است و در برنامه واکسیناسیون کودکان در ایران نیز گنجانده شده است.»
وی در خصوص هپاتیت C گفت: «این نوع بیشتر از طریق خون آلوده منتقل می‌شود و در حال حاضر واکسنی برای آن وجود ندارد. با این حال، خبر خوب این است که داروهای خوراکی جدید می‌توانند بیش از ۹۵ درصد موارد هپاتیت C را درمان کنند.»
«دکتر مهرالحسنی درباره هپاتیت D نیز گفت: این نوع هپاتیت تنها در افرادی رخ می‌دهد که از قبل به هپاتیت B مبتلا هستند و عفونت همزمان می‌تواند بیماری را جدی‌تر کند. واکسن هپاتیت B از ابتلا به هپاتیت D نیز محافظت می‌کند.»
علائم هشداردهنده؛ زنگ خطری که باید جدی گرفته شود
این پزشک با تأکید بر اینکه بسیاری از افراد مبتلا به هپاتیت، به‌ویژه در مراحل اولیه، هیچ علامتی ندارند و از بیماری خود بی‌خبرند، افزود: «وقتی علائم ظاهر شوند، می‌توانند شامل زردی پوست و چشم (یرقان)، ادرار تیره، خستگی شدید، تهوع، استفراغ، درد شکم و بی‌اشتهایی باشند.»
وی هشدار داد: «در موارد مزمن، علائم ممکن است سال‌ها یا دهه‌ها بعد ظاهر شوند و در آن زمان آسیب کبدی ممکن است پیشرفت کرده باشد.»
پیشگیری؛ واکسن و رفتارهای ایمن
دکتر مهرالحسنی واکسیناسیون را مهم‌ترین ابزار پیشگیری برای هپاتیت A و B دانست و گفت: «واکسن هپاتیت B به ویژه در پیشگیری از انتقال مادر به نوزاد نقش حیاتی دارد و سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند نوزادان در ۲۴ ساعت اول تولد واکسن دریافت کنند.» وی برای پیشگیری از هپاتیت B و C، پرهیز از استفاده مشترک سرنگ و وسایل تیز، اطمینان از استریل بودن تجهیزات در خالکوبی و پیرسینگ و داشتن رابطه جنسی ایمن را توصیه کرد و افزود: «برای هپاتیت A و E، شستن دست‌ها و رعایت بهداشت مواد غذایی و آب آشامیدنی سالم ضروری است.»
درمان و اهمیت تشخیص زودهنگام
این متخصص درباره درمان هپاتیت تصریح کرد: «درمان هپاتیت بسته به نوع و شدت بیماری متفاوت است. هپاتیت A و E معمولاً بدون درمان ویروسی خاص بهبود می‌یابند، هپاتیت B مزمن با داروهای ضدویروسی قابل کنترل است و هپاتیت C با داروهای خوراکی مستقیم‌الاثر در بیش از ۹۵ درصد موارد قابل درمان قطعی است.»
دکتر مهرالحسنی تشخیص زودهنگام را کلید پیشگیری از عوارض جدی دانست و گفت: «سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند همه بزرگسالان حداقل یک بار در طول زندگی از نظر هپاتیت B و C آزمایش شوند.» وی با اشاره به وضعیت ایران افزود: «در ایران، به لطف واکسیناسیون گسترده از سال ۱۳۷۲، شیوع هپاتیت B به زیر یک درصد کاهش یافته است، اما آگاهی و آزمایش همچنان برای گروه‌های در معرض خطر ضروری است.»
وی در پایان از شهروندان خواست: «اگر علائمی مانند خستگی طولانی، زردی پوست یا ادرار تیره دارید، یا سابقه تزریق غیرایمن، خالکوبی در مرکز غیربهداشتی یا تماس با خون دارید، حتماً به پزشک مراجعه کرده و آزمایش دهید، زیرا تشخیص زودهنگام می‌تواند از عوارض جدی و جبران‌ناپذیر کبدی جلوگیری کند.»