عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان:
به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دکتر زهرا کرباسی با اشاره به روندهای پیش‌روی فناوری اطلاعات سلامت اظهار کرد: در سال‌های آینده، نظام سلامت با تکیه بر فناوری‌های نوظهور از مرحله دیجیتالی‌سازی خدمات به سمت هوشمندسازی فرایندها حرکت خواهد کرد. توسعه خدمات سلامت دیجیتال، بهره‌گیری از داده‌های کلان، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین از مهم‌ترین روندهای این حوزه هستند.
وی افزود: این تحولات در کنار فرصت‌های ارزشمند، چالش‌هایی همچون حفظ حریم خصوصی، امنیت داده‌ها، دسترسی عادلانه به فناوری و پذیرش فناوری‌های جدید را به همراه دارند. موفقیت در این مسیر مستلزم همکاری سیاست‌گذاران، متخصصان فناوری و کادر درمان برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری و حفظ امنیت بیماران است.
هوش مصنوعی و کلان‌داده‌ها؛ پیشران‌های تحول در نظام سلامت
عضو هیئت علمی گروه علوم اطلاعات سلامت دانشگاه علوم پزشکی کرمان، با تشریح نقش فناوری‌های نوین در ارتقای کیفیت خدمات سلامت بیان کرد: هوش مصنوعی با تحلیل تصاویر پزشکی و اطلاعات بیماران، به تشخیص زودهنگام و دقیق‌تر بیماری‌ها کمک می‌کند. تحلیل کلان‌داده‌ها نیز با شناسایی الگوهای بیماری، زمینه تصمیم‌گیری بهتر و تدوین سیاست‌های اثربخش‌تر را فراهم می‌سازد.
کرباسی ادامه داد: اینترنت اشیاء از طریق دستگاه‌های پوشیدنی و تجهیزات هوشمند، امکان پایش لحظه‌ای وضعیت بیماران را فراهم می‌کند و می‌تواند از بستری‌های غیرضروری جلوگیری کند.
وی با اشاره به نمونه‌های کاربردی این فناوری‌ها گفت: استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر پزشکی و شناسایی برخی سرطان‌ها و همچنین سامانه‌های هوشمند بیمارستانی برای پیش‌بینی خطر وخامت وضعیت بیماران، از نمونه‌های موفق جهانی است. در کشور ما نیز استفاده از سامانه‌های هوشمند برای مدیریت تخت‌های بیمارستانی، کاهش زمان انتظار و توسعه اپلیکیشن‌های سلامت، نشان‌دهنده حرکت در این مسیر است.
یکپارچگی سامانه‌ها؛ ضرورتی برای ارتقای ایمنی بیماران
کرباسی، بهره‌گیری مؤثر از فناوری اطلاعات را یکی از راهکارهای اساسی برای بهبود مدیریت اطلاعات بیماران، کاهش خطاهای پزشکی و افزایش امنیت داده‌های سلامت دانست و تصریح کرد: فناوری اطلاعات سلامت زمانی می‌تواند به ارتقای کیفیت اطلاعات، افزایش ایمنی بیمار و حفظ محرمانگی داده‌ها کمک کند که به‌صورت نظام‌مند، استانداردمحور و یکپارچه پیاده‌سازی شود.
وی خاطرنشان کرد: عدم اتصال کامل سامانه‌های اطلاعاتی و فقدان زیرساخت‌های مناسب برای تبادل امن داده‌ها همچنان از موانع جدی این حوزه در کشور است که امید می‌رود با تلاش استادان، پژوهشگران و متخصصان فناوری اطلاعات سلامت برطرف شود.
ضرورت رفع موانع قانونی و زیرساختی
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، ابهام در قوانین و مقررات، چالش‌های مرتبط با حریم خصوصی و امنیت اطلاعات بیماران، مقاومت سازمانی در برابر تغییر، نبود استانداردهای یکپارچه و کمبود زیرساخت‌های فنی و منابع مالی را از مهم‌ترین موانع توسعه فناوری اطلاعات سلامت برشمرد.
وی افزود: تدوین قوانین شفاف، رعایت اصول امنیت و حریم خصوصی، مدیریت تغییرات سازمانی، توسعه استانداردهای ملی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فناوری و آموزش نیروی انسانی از مهم‌ترین راهکارهای عبور از این چالش‌هاست.
ارتقای سواد دیجیتال؛ پیش‌شرط بهره‌برداری از فناوری‌های نوین
کرباسی، آموزش و توسعه مهارت‌های فناوری اطلاعات را از الزامات راهبردی نظام سلامت دانست و اظهار کرد: ارتقای سواد دیجیتال در میان کارکنان نظام سلامت می‌تواند به افزایش ایمنی بیماران، کاهش خطاهای پزشکی و بهینه‌سازی فرایندهای بالینی و مدیریتی کمک کند.
وی افزود: ایجاد فرهنگ استفاده مؤثر و مسئولانه از فناوری در میان پزشکان، پرستاران و بیماران، نیازمند آموزش یکپارچه، طراحی سامانه‌های کاربرپسند، ارائه بازخورد سازنده و ارتقای سواد سلامت دیجیتال است. توجه به این عوامل، زمینه پذیرش و بهره‌برداری پایدار از فناوری‌های نوین را فراهم می‌کند.
پیاده‌سازی فناوری باید بر اساس نیازهای واقعی نظام سلامت باشد
عضو هیئت علمی گروه علوم اطلاعات سلامت دانشگاه علوم پزشکی کرمان، با تأکید بر ضرورت بومی‌سازی فناوری‌های نوین اظهار کرد: برای پیاده‌سازی هوشمندانه فناوری، باید رویکرد حاکم بر این فرایند از فناوری‌محوری به نیازمحوری تغییر کند.
وی شناسایی دقیق نیازها، استفاده از معماری‌های مقیاس‌پذیر، بهره‌گیری از استانداردهای بین‌المللی برای تعامل‌پذیری سامانه‌ها و طراحی کاربرمحور را از الزامات این رویکرد دانست و خاطرنشان کرد: فناوری باید با جریان‌های کاری و نیازهای بالینی هماهنگ باشد، نه اینکه با تحمیل ساختارهای جدید و پیچیدگی‌های غیرضروری، به مانعی در مسیر فعالیت کادر درمان تبدیل شود.
هم‌افزایی متخصصان؛ فرصتی برای آینده فناوری اطلاعات سلامت در ایران
کرباسی در پایان و به مناسبت روز بزرگداشت خوارزمی، با تأکید بر جایگاه علم و فناوری در خدمت‌رسانی به جامعه گفت: روز بزرگداشت خوارزمی یادآور این حقیقت است که علم و فناوری ابزارهایی برای خدمت به انسان هستند.
وی افزود: فرصت‌های پیش‌روی نظام سلامت ایران در گرو همکاری و هم‌افزایی میان متخصصان فناوری اطلاعات سلامت، پزشکان، سیاست‌گذاران و جامعه است. چنانچه بتوانیم با تکیه بر دانش بومی، داده‌های سلامت را هوشمندانه تحلیل کنیم و فناوری را با نیازهای واقعی مردم همسو سازیم، علاوه بر حل چالش‌های داخلی، می‌توانیم به الگویی موفق برای سایر کشورها در توسعه و به‌کارگیری فناوری اطلاعات سلامت تبدیل شویم.